Exclusief: Giftige huidblekers nog altijd te koop na kwikverbod

In dit artikel:

Reuters vond per 1 september meer dan twintig huidblekende producten van internationale verbodslijsten op Amazon, Temu en TikTok Shop. Ze waren beschikbaar voor klanten in onder meer de Verenigde Staten, Frankrijk, India, de Verenigde Arabische Emiraten en België. De producten vermeldden geen kwik als ingrediënt en Reuters kon de aanwezigheid ervan niet onafhankelijk bevestigen, maar verschillende aanbiedingen waren eerder door toezichthouders in verband gebracht met kwik.

Kwik is sinds het Minamata-verdrag uit 2013 in meer dan 150 landen verboden in cosmetica. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie kan blootstelling de nieren, hersenen en het zenuwstelsel beschadigen; een veilig blootstellingsniveau is niet bekend. De Amerikaanse FDA staat hooguit één deel kwik per miljoen delen cosmetica toe. Illegale producten kunnen volgens toxicoloog Winston Morgan veel hogere concentraties bevatten. Ze blijven aantrekkelijk omdat kwik de huid binnen enkele dagen lichter kan maken en goedkoper is dan legale ingrediënten zoals kojinezuur en arbutine. Huidverlichting is vooral in Azië, Afrika en het Caribisch gebied een miljardenindustrie.

Reuters-journalisten konden verschillende crèmes en zepen bestellen via de genoemde platforms. Fabrikanten, onder meer uit Pakistan, Mexico en de Filipijnen, reageerden niet op vragen. Sommige verkopers verbergen de herkomst of ingrediënten, gebruiken andere merknamen of plaatsen producten opnieuw nadat ze zijn verwijderd. Zo werd een voor Chandni-crème gewaarschuwde aanbieding op Amazon India onder de naam ‘Beauty Brightening Cream’ verkocht, terwijl de oorspronkelijke productnaam op de afbeelding was afgeschermd.

Amazon, Temu en TikTok Shop zeggen dat kwikhoudende huidbleekmiddelen verboden zijn en dat zij de door Reuters gevonden aanbiedingen verwijderen en verkopers aanpakken. Volgens Reuters stonden de meeste producten op 1 september echter nog steeds online. Amazon zegt verkopers te controleren, laboratoriumdocumentatie te eisen en zijn systemen tegen ontwijkende verkopers te verbeteren. TikTok verbiedt producten die bedoeld zijn om de huid lichter te maken; Temu zegt aanbiedingen na beoordeling te zullen verwijderen.

Toezichthouders en gezondheidsorganisaties erkennen dat grensoverschrijdende verkoop en steeds wisselende namen de handhaving bemoeilijken. De FDA noemt de aanpak een hoge prioriteit en heeft fabrikanten en distributeurs gewaarschuwd. Frankrijk gaf eind augustus een terugroepbericht uit voor een Parley Goldie-crème die kort daarvoor online verkrijgbaar was en daarna nog op Amazon België stond. De WHO pleit voor betere samenwerking tussen overheden, platforms en verkopers. Critici wijzen daarnaast op het platformmodel van grote webwinkels en op gebrekkige publieke handhaving.