Exclusief - Tesla-raad verdiende $3 mrd met aandelen, veel meer dan tech-peers

In dit artikel:

Een door Equilar uitgevoerde analyse voor Reuters toont dat de raad van bestuur van Tesla meer dan $3 miljard heeft verdiend via aandelen- en optie-toekenningen waarvan de uiteindelijke waarde veel hoger uitviel dan die van bestuurders bij andere grote techbedrijven. Die forse opbrengsten kwamen vooral voort uit opties die in waarde stegen na krachtige koersstijgingen van Tesla.

Belangrijkste feiten
- Wie: Een groot deel van de opbrengst ging naar vijf van de acht huidige niet-uitvoerende bestuurders. Kimbal Musk (broer van CEO Elon Musk) realiseerde sinds 2004 bijna $1 miljard; Ira Ehrenpreis incasseerde sinds 2007 zo’n $869 miljoen; Robyn Denholm verdiende sinds 2014 ongeveer $650 miljoen. Denholm heeft tot op heden het meeste verzilverd: circa $595 miljoen, goed voor 91% van haar geschatte levenslange compensatie.
- Wat en hoe: De bestuurders kregen vooral opties, geen directe aandelen. Opties geven het recht later aandelen te kopen tegen een vooraf bepaalde prijs; stijgt de koers, dan levert dat aanzienlijke winsten op, terwijl dalingen geen verplicht verlies opleveren. Tesla’s bestuurders hebben voor tientallen tot honderden miljoenen aan opties uitgeoefend en bezitten nog veel opties met grote theoretische waarde.
- Wanneer: Veel van de oorspronkelijke toekenningen dateerden voor 2020; het bestuur heeft sinds 2020 geen nieuwe toekenningen gedaan omdat de uitkering vanaf 2021 werd opgeschort als onderdeel van een schikking van een aandeelhoudersrechtszaak over buitensporige beloning.
- Waar en context: Equilar vergeleek Tesla met de andere “Magnificent Seven” (Nvidia, Alphabet, Meta, Apple, Microsoft, Amazon). Hoewel alle zeven bedrijven sterke koerswinsten kenden, was Tesla uniek omdat de initiële omvang van de aandelentoekenningen voor bestuurders relatief groot was en zodoende een buitenproportionele rol speelde in de vermogensgroei van die bestuurders.
- Waarom dit speelt: Governance-experts waarschuwen dat dergelijke omvangrijke, optie-gebaseerde vergoedingen de onafhankelijkheid van bestuurders kunnen ondermijnen. Als grote delen van hun vermogen afhangen van stijgende aandelenkoersen, zouden bestuurders terughoudend kunnen worden met het bekritiseren van het bestuur of CEO-besluiten uit vrees hun positie en toekomstige inkomsten te verliezen.

Cijfers en vergelijkingen
- Equilar berekende dat Tesla-bestuurders in de periode 2018–2024 gemiddeld $1,7 miljoen per jaar ontvingen (ondanks vier jaren waarin uitbetaling was opgeschort). Dat is ongeveer 2,5 keer meer dan de gemiddelde vergoeding van Meta-bestuurders over dezelfde periode; Amazon-bestuurders zaten aan de onderkant met ongeveer $307.000 per jaar.
- Het totale levenslange bedrag van ruim $3 miljard werd toegekend aan vijf bestuurders; drie andere huidige leden traden toe nadat de beloningen waren opgeschort en ontvingen daarom niet mee in die totalen.

Juridische en governance-implicaties
- Een rechtbank in Delaware verklaarde vorig jaar het beloningspakket uit 2018 voor Musk ongeldig en oordeelde dat de onderhandelingen waren aangetast door buitensporige vergoedingen en persoonlijke banden. Tesla gaat in beroep en heeft een vervangend pakket beloofd als het de zaak verliest.
- De raad stelde later een nieuw voorstel voor dat Musk over een decennium een bedrag tot ongeveer $1 biljoen aan aandelen zou kunnen opleveren (na aftrek van wat Musk voor aandelen betaalt komt dat neer op circa $878 miljard). Zulke pakketten zouden Musk veruit de best betaalde CEO ooit maken.
- De schikking vereist dat na 2023 aandeelhouders goedkeuring geven voor bestuurscompensatie; die stemming heeft nog niet plaatsgevonden.

Standpunten
- Tesla zegt dat de beloning niet overdreven is maar rechtstreeks verbonden is met aandeelhouderswaarde. De onderneming wijst daarnaast op een hoge vergaderfrequentie van bestuurders (bijvoorbeeld 58 zittingen in 2024) als bewijs van hun inzet.
- Governance-specialisten bevelen vaak uitkering in restricted stock met vestingperiodes aan in plaats van opties, omdat directe aandelen ook in neergaande markten waarde tonen en zo belangen beter aligneren. Bovendien verstrekken slechts enkele grote bedrijven nog opties aan hun bestuurders.

Aanvullende context
- Vergelijkbare analyses tonen dat bestuurders bij andere techreuzen ook miljarden aan aandelen bezitten of hebben verzilverd (bijv. Nvidia-bestuurders gezamenlijk circa $17 miljard, Alphabet-bestuurders circa $5 miljard), maar die posities ontstonden vaak door lange dienstverbanden en toekenningen die bij toekenning binnen industrienormen vielen.
- Bij Tesla zijn alle persoonlijke aandelenaankopen van bestuursleden openbaar omdat geen van hen vóór de strengere openbaarmakingsregels van 2003 deel uitmaakte van de raad; enkele bestuurders kochten bovendien relatief bescheiden aantallen aandelen die slechts een klein deel van hun totale verdiende vermogen vormen.

Kortom: de Equilar-analyse benadrukt dat Tesla-bestuurders uitzonderlijk hebben geprofiteerd van optie-toekenningen die sterk in waarde zijn gestegen, wat leidt tot discussies over governance, onafhankelijkheid en de juiste vorm van beloning voor toezichthouders.