Experts: besmette koe is waarschuwing voor nieuwe fase van vogelgriep

dinsdag, 27 januari 2026 (17:19) - Het Financieele Dagblad

In dit artikel:

Vorige week werd bekend dat in Nederland — als tweede land na de Verenigde Staten — een koe op een Fries melkveebedrijf besmet is geweest met het vogelgriepvirus. Analyse van melkmonsters toonde aan dat het dier inmiddels van de infectie was hersteld. Het signaal kwam mede doordat twee zieke katten op het bedrijf aanleiding gaven tot testen.

Vogelgriepexperts Thijs Kuiken (Erasmus MC) en Wim van der Poel (WUR Bioveterinary Research) wijzen erop dat deze vondst aantoont dat ook Nederlandse melkveebedrijven kwetsbaar zijn. In de VS ontstonden grootschalige uitbraken (meer dan 1.084 bedrijven in 19 staten), maar Nederlandse omstandigheden — kleinere bedrijven en andere huisvestingsvormen — leken aanvankelijk het risico te beperken. Laboratoriumonderzoek had al laten zien dat de circulerende Europese virusvariant koeien kan infecteren.

Dat Nederland nu als tweede land wordt genoemd, hangt volgens onderzoekers mede samen met intensievere surveillance: sinds de uitbraken in de VS worden bij bedrijven nabij besmet pluimvee vaker tankmelkmonsters genomen. Tot nu toe gebeurt dat vooral reactief bij onverwachte signalen; de vondst in Friesland illustreert volgens hen de meerwaarde van structureler melkontstekingstests in de melkveehouderij.

Experts maken zich zorgen omdat het virus niet meer alleen vogels treft. Diverse zoogdieren — van zeehonden en vossen tot fretten en katten — zijn inmiddels geviseerd, wat de kans vergroot dat mensen in contact komen met het virus. In de VS werd een groot deel van humane besmettingen gelinkt aan contact met koeien. Hoewel men in Nederland geen vergelijkbare aantallen verwacht, vormen runderen een extra risicofactor.

Om verdere verspreiding tegen te gaan adviseren de onderzoekers uitgebreidere maatregelen: betere, structurele surveillance, strengere afscherming en hygiëne op pluimveebedrijven (onder meer schonere luchtinlaten), eventuele nationale ophokplicht in risicoperiodes en discussie over lagere bedrijfsdichtheid. Van der Poel roept ook Brussel op om politieke beslissingen te nemen over het vaccineren van pluimvee; dat zou volgens hem de circulatie van het virus aanzienlijk kunnen verminderen.