Factbox—Van Australië tot Europa: landen beperken sociale media voor kinderen

In dit artikel:

Landen over de hele wereld scherpen de regels voor sociale media aan vanwege zorgen over verslaving, onlinepesten, schadelijke inhoud en de mentale gezondheid van kinderen. Australië loopt voorop: een wet verplicht grote platforms vanaf 10 december 2025 gebruikers jonger dan 16 jaar te blokkeren. Bedrijven die dat niet doen, kunnen een boete krijgen van maximaal 49,5 miljoen Australische dollar.

Ook het Verenigd Koninkrijk werkt aan een verbod voor jongeren onder de 16, dat mogelijk in het voorjaar van 2027 ingaat. Daarnaast wil de Britse regering Apple en Google verplichten technologie in telefoons en tablets te gebruiken die naaktbeelden bij kinderen opspoort en blokkeert. Volwassenen zouden dergelijke inhoud wel mogen blijven delen na leeftijdsverificatie.

In Europa worden vergelijkbare plannen voorbereid of ingevoerd. Denemarken wil sociale media onder de 15 jaar verbieden, met een mogelijke ouderlijke uitzondering vanaf 13 jaar. Frankrijk nam in juli een verbod voor jongeren onder de 15 aan, maar het hoogste gerechtshof blokkeerde dit op 14 augustus wegens strijd met de vrijheid van meningsuiting. Duitsland staat gebruik door 13- tot 16-jarigen alleen met ouderlijke toestemming toe, terwijl kinderbeschermers die controle onvoldoende vinden. Griekenland, Polen, Slovenië, Spanje, Zweden en Noorwegen werken eveneens aan leeftijdsgrenzen, meestal tussen 15 en 16 jaar. Italië vereist ouderlijke toestemming onder de 14.

Buiten Europa heeft Turkije een verbod voor kinderen onder de 15 aangenomen. De Verenigde Arabische Emiraten stelden die minimumleeftijd in juni eveneens vast, als eerste Arabische land. Maleisië blokkeert de registratie van accounts door jongeren onder de 16. Nieuw-Zeeland stelt een verbod onder de 16 voor en wil platforms verantwoordelijk maken voor leeftijdscontrole, met mogelijke boetes tot 10 procent van hun wereldwijde omzet. China beperkt schermtijd via een verplichte ‘minderjarigenmodus’. In India klinkt vanuit de regering steun voor leeftijdsbeperkingen.

In de Verenigde Staten betaalt Meta, het moederbedrijf van Facebook en Instagram, volgens een overeenkomst met vrijwel alle staten tot 18 miljard dollar over tien jaar om claims te schikken. De staten beschuldigden het bedrijf ervan zijn platforms zo te hebben ontworpen dat jonge gebruikers verslaafd raken. De overeenkomst zou het gebruik door tieners strenger beperken. Tegelijk kreeg de federale Kids Online Safety Act politieke steun. Die wet zou platforms verplichten rekening te houden met schade door hun ontwerp. Bestaande privacywetgeving verbiedt al het verzamelen van gegevens van kinderen onder de 13 zonder ouderlijke toestemming; nieuwe staatswetten daarboven worden geregeld juridisch aangevochten.

Ook de Europese Unie wil strengere regels. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigde aan verslavende en schadelijke ontwerppraktijken te willen aanpakken in de geplande Digital Fairness Act. Het Europees Parlement pleitte eerder voor een EU-breed verbod onder de 16 zonder ouderlijke toestemming en een absoluut verbod onder de 13.

Platforms als TikTok, Facebook en Snapchat hanteren formeel al een minimumleeftijd van 13 jaar. Kinderrechtenorganisaties en officiële cijfers laten echter zien dat veel jongere kinderen toch accounts hebben. De kern van de wereldwijde discussie is daarom niet alleen welke leeftijdsgrens geldt, maar ook hoe bedrijven die leeftijd betrouwbaar moeten controleren zonder nieuwe privacyproblemen te veroorzaken.