Feitenkader: hoe Amerikaanse toezichthouders de kapitaalregels voor banken herzien
In dit artikel:
Washington, 19 maart — Amerikaanse banktoezichthouders hebben een pakket voorstellen gepresenteerd om de kapitaalregels voor de grootste banken te vereenvoudigen en in veel gevallen te versoepelen. Doel is volgens door president Trump benoemde toezichthouders om na de financiële crisis ingevoerde regels te kalibreren naar reële risico’s, waardoor miljarden dollars vrijgemaakt kunnen worden voor kredietverlening, dividenduitkeringen en aandeleninkopen. Tegenstanders waarschuwen dat de voorstellen de veerkracht van het financiële stelsel ondermijnen, juist nu geopolitieke en kredietrisico’s oplopen.
Belangrijkste elementen en geraamde impact (voor acht grote Amerikaanse banken)
- Basel III-hervorming: +1,4% kapitaal
- Verlaging GSIB-toeslag: -3,8%
- Wijzigingen stresstest (global market shock en operationeel risico): -4,3%
- Overige verfijningen stresstest: +1,9%
- Netto-effect: ongeveer -4,8% kapitaal
Basel III
De voorgestelde herziening herschikt hoe grote banken hun krediet-, markt- en operationele risico’s berekenen en hoeveel kapitaal zij als buffer moeten aanhouden. In tegenstelling tot een strenger concept uit 2023 — dat destijds een forse kapitaalstijging voorstelde — schat de Federal Reserve dat de nieuwe regels slechts een beperkte stijging van ongeveer 1,4% zouden vereisen. Een belangrijke technische wijziging is het schrappen van de zogeheten “dual stack”-benadering: in plaats van twee parallelle berekeningsmethoden moeten banken één geharmoniseerde methode gebruiken. Ook wordt banken in bepaalde omstandigheden toegestaan om met hun eigen interne modellen marktrisico’s te bepalen, mits die modellen en de datakwaliteit adequaat zijn.
GSIB-toeslag
Voor acht mondiaal systeembelangrijke Amerikaanse banken wordt de extra buffer (GSIB-surcharge) versoepeld door twee grote aanpassingen: de invoercoëfficiënten worden geactualiseerd en gekoppeld aan economische groei, en de rol van afhankelijkheid van kortlopende wholesale funding in de berekening wordt verkleind. Verder wil de Fed overschakelen op gemiddelde dagelijkse of maandelijkse gegevens in plaats van jaar-einde-cijfers. Volgens toezichthouders verlaagt dit de kapitaaleis voor die banken met circa 3,8%.
Gestandaardiseerde benadering en regionale banken
De regels voor de “gestandaardiseerde benadering”, die vaak door kleinere banken wordt gebruikt, worden aangepast om hypotheekverlening en -servicing te stimuleren: hypotheekservicingactiva hoeven niet langer van kapitaal te worden afgetrokken, maar krijgen een risicogewicht van 250%. Tegelijk introduceert de toezichthouder een verplichting voor sommige regionale banken om niet-gerealiseerde verliezen op hun balans te verwerken — een maatregel ingegeven door de val van Silicon Valley Bank in 2023. Die wijziging verhoogt de kapitaaleis voor deze banken met ongeveer 3,1%, maar wanneer alle voorstellen samen worden meegenomen verwacht de Fed dat het kapitaal van die regionale spelers netto daalt (ongeveer 5,2%). Banken met minder dan 100 miljard dollar aan activa zijn vrijgesteld van de nieuwe verplichting; hun kapitaal zou onder de herziene standaarden met circa 7,8% afnemen.
Kortom: de voorstellen proberen regels te vereenvoudigen en sommige buffers te verlagen om kredietverlening te bevorderen, maar roepen kritiek op vanwege mogelijke verzwakking van toezicht en systeemweerstand. De voorstellen moeten nog doorlooptijd en formele consultaties doorstaan voordat ze definitief worden.