Feitenkader: Stand van zaken in rechtszaken over schade van sociale media aan kinderen

In dit artikel:

Meta, Google, TikTok-moeder ByteDance en Snap worden in de Verenigde Staten geconfronteerd met duizenden rechtszaken. Staten, schooldistricten en individuele gebruikers beschuldigen de bedrijven ervan hun platforms bewust zo te hebben ontworpen dat kinderen en tieners eraan verslaafd raken. Volgens de aanklagers dragen sociale media daardoor bij aan depressie, angst, problemen met het lichaamsbeeld en zelfbeschadiging. De bedrijven ontkennen dat hun diensten de mentale gezondheidscrisis veroorzaken en wijzen op maatregelen om jonge gebruikers te beschermen. Ook beroepen ze zich op Section 230, een Amerikaanse wet die hen volgens hen beschermt tegen aansprakelijkheid voor inhoud die gebruikers plaatsen.

Bijna alle Amerikaanse staten hebben zaken aangespannen. Ze eisen schadevergoedingen, boetes en bevelen die de bedrijven tot aanpassingen van hun platforms verplichten. New Mexico boekte tot nu toe een van de grootste overwinningen: Meta kreeg eerst een civiele boete van 375 miljoen dollar opgelegd. Daarna oordeelde een rechter dat het bedrijf kinderen had geschaad en een publiek ongerief had veroorzaakt. Meta moet daarvoor nog 567 miljoen dollar betalen en beschermingsmaatregelen invoeren; het bedrijf gaat in beroep. In Tennessee loopt een vergelijkbare zaak. Op 12 augustus start bovendien in Californië een federale rechtszaak waarin vier staten Meta beschuldigen van verslavend ontwerp en misleiding. Ook claims van 29 staten over het illegaal verzamelen en gebruiken van kindgegevens worden daar behandeld.

Meer dan duizend schooldistricten eisen compensatie voor kosten die zij zeggen te maken door de gevolgen voor leerlingen. De eerste geplande proefzaak werd in juni geschrapt na een schikking waarbij een schooldistrict in Kentucky volgens openbare documenten 27 miljoen dollar zou ontvangen.

Daarnaast zijn ruim 3.300 individuele zaken samengevoegd in Los Angeles. In de eerste zogenoemde bellwether-zaak oordeelde een jury in maart dat Meta en Google nalatig waren. Meta kreeg 4,2 miljoen dollar schadevergoeding opgelegd en Google 1,8 miljoen; beide bedrijven gaan in beroep. Een tweede zaak eindigde voor de start door schikkingen met TikTok, Snap en Google en het laten vallen van de claim tegen Meta. Voor het najaar staan drie nieuwe proefzaken gepland. TikTok heeft volgens een advocaat voorlopig ingestemd met een schikking, terwijl de claims tegen Meta, Google en Snap blijven lopen.