Ferd Grapperhaus over invoering avondklok: 'Er kwam een orkaan op ons af'

In dit artikel:

Oud-minister Ferd Grapperhaus heeft woensdag tegenover de parlementaire enquêtecommissie corona verklaard dat hij tijdens de pandemie lang heeft geprobeerd een avondklok tegen te houden, omdat die ingreep volgens hem botste met grondrechten zoals bewegingsvrijheid en het recht op vergadering. Uiteindelijk stemde het kabinet-Rutte III op 23 januari 2021 toch in met de maatregel, op advies van het OMT onder leiding van infectioloog Jaap van Dissel, omdat Nederland toen volgens het kabinet dreigde te worden overspoeld door de Britse en Zuid-Afrikaanse virusvarianten.

De avondklok leidde direct tot rellen in meerdere steden en bleef daarna nog vijf keer van kracht, tot 28 april 2021. Grapperhaus zei dat binnen het kabinet meerdere ministers bezwaar maakten, onder wie D66’ers Kajsa Ollongren en Wouter Koolmees, terwijl de politie en veel burgemeesters ook waarschuwden voor de maatschappelijke gevolgen. Hij liet weten dat hij de maatregel toetste op medische noodzaak, effectiviteit en handhaafbaarheid, en dat hij zwaar leunde op de epidemiologische modellen van het OMT.

Volgens Van Dissel was de avondklok eerder al als regionale optie voor de Randstad overwogen, maar daar was geen draagvlak voor. Uiteindelijk koos het kabinet voor een landelijke variant, omdat de situatie volgens Grapperhaus uitzonderlijk ernstig was. Hij zei dat hij er veel over had geworsteld, en dat vooral daklozen en eenzame mensen de gevolgen merkten. Toch blijft hij achter de beslissing staan: volgens hem en Van Dissel heeft de avondklok waarschijnlijk geholpen en mogelijk duizenden ziekenhuisopnames voorkomen. Beide mannen zeiden ook dat zij na hun rol in de crisis zware bedreigingen en persoonlijke intimidatie kregen.