FIFA trekt miljardenplan met JPMorgan in, positie Infantino wankelt

In dit artikel:

FIFA heeft in de nacht van 1 augustus het plan ingetrokken om ongeveer 20 procent van zijn commerciële activiteiten onder te brengen in een nieuwe dochteronderneming en dat belang te verkopen. De beslissing volgde na een ongekend snelle internationale crisis rond voorzitter Gianni Infantino.

De op 28 juli aangekondigde FIFA Forward Enterprise (FFE) zou uitzendrechten, sponsoring, ticketverkoop, licenties en de operationele organisatie van WK’s bundelen. Omdat FIFA zelf als Zwitserse non-profitorganisatie geen aandelen mag uitgeven, moest de dochtermaatschappij investeerders aantrekken. FFE werd gewaardeerd op ongeveer 20 miljard dollar. Een minderheidsbelang van maximaal 4,2 miljard dollar zou worden verkocht aan onder meer JPMorgan en Thrive Eternal, het permanente investeringsvehikel van Joshua Kushner. FIFA zou de meerderheid behouden en alle 211 nationale bonden zouden een klein aandeel krijgen.

De bonden zouden volgens FIFA meer dan 10 miljard dollar extra kunnen ontvangen. Over de precieze opbrengst bestonden echter verschillende lezingen: het ging mogelijk om hogere jaarlijkse uitkeringen of om een eenmalige kapitaalinjectie. Volgens bronnen lag de waarde vooral in een toekomstige stijging en verkoop van de aandelen, omdat FFE geen dividend zou uitkeren. Het plan was daarmee een langetermijnweddenschap op de commerciële groei van het wereldvoetbal, niet op directe inkomsten.

Juist die constructie riep grote bezwaren op. Critici vreesden dat externe investeerders invloed zouden krijgen op de toekomst van de sport en dat winstdoelen zouden leiden tot meer toernooien, hogere ticketprijzen en WK’s in lucratieve markten. Ook was er kritiek op het gebrek aan overleg: FIFA-bestuursorganen, confederaties en nationale bonden zouden nauwelijks of niet zijn geraadpleegd. De lidbonden kregen bovendien minder dan vijftig dagen om te beslissen.

De UEFA reageerde al 25 minuten na de aankondiging en stelde dat niemand eigenaar is van het voetbal. Op 30 juli kondigden de 55 Europese bonden een voorlopige boycot af van alle FIFA-toernooien, inclusief de WK’s, zolang het voorstel niet volledig van tafel was en er geen bindende garantie lag tegen particulier eigendom van FIFA-bestuur en competities. Ook de Aziatische federatie AFC en CONCACAF sloten zich aan. Samen vertegenwoordigen zij 136 van de 211 FIFA-leden, genoeg om het plan te blokkeren. De Europese Commissie kondigde daarnaast een onderzoek aan naar mogelijke gevolgen voor de mededinging.

De KNVB noemde de werkwijze en de inhoud zeer zorgelijk. Voorzitter Frank Paauw waarschuwde onder meer voor extra druk op de kalender en spelers. Binnen FIFA nam senior adviseur Carlos Cordeiro, oud-voorzitter van de Amerikaanse voetbalbond en voormalig bankier, ontslag. Hij noemde de constructie een slechte deal en stelde dat FIFA met grote reserves en zonder schulden geen reden had om een permanent belang in zijn waardevolste bezit te verkopen. Operationeel directeur Kevin Lamour zei dat het bestuur was misleid en typeerde het plan als een eenmansactie.

Infantino verdedigde de deal aanvankelijk als een unieke kans om de mondiale ontwikkeling van voetbal te versnellen. Ook wees FIFA erop dat niemand het voetbal verkocht en dat geen enkele groep alle lidbonden vertegenwoordigde. De politieke gevoeligheid nam toe door de betrokkenheid van Joshua Kushner, de broer van Trumps schoonzoon Jared Kushner. Infantino had zich bovendien nadrukkelijk met president Donald Trump verbonden, maar Trump zei niet met hem over de plannen te hebben gesproken.

Na de intrekking erkende Infantino dat het project verdeeldheid had veroorzaakt. De UEFA zegde daarop dezelfde ochtend het vertrouwen in hem op, gevolgd door meerdere nationale bonden, waaronder de KNVB. CONCACAF riep op tot een grondige herziening van het FIFA-bestuur. Een motie van wantrouwen vereist volgens The Times 43 stemmen, een drempel die na het verzet mogelijk haalbaar is.

De commerciële deal kwam er dus niet. FIFA houdt geen nieuwe investeringspartner of uitgewerkt plan over, terwijl Infantino tot het FIFA-congres van maart 2027 voor zijn positie moet vechten.