Filantropie op haar retour in Nederland: vrijgevige generatie sterft uit

In dit artikel:

Nederlanders geven in verhouding steeds minder geld aan goede doelen. Uit het tweejaarlijkse onderzoek *Geven in Nederland* van de Vrije Universiteit Amsterdam, dat vrijdag wordt gepresenteerd, blijkt dat huishoudens in 2024 nog maar 0,54% van het bbp schonken, tegen 1,1% twintig jaar geleden: het laagste niveau ooit gemeten. In totaal ging er vorig jaar wel €5,49 miljard naar liefdadigheid, iets meer dan in 2022, maar door inflatie is de koopkracht van die giften gedaald.

Volgens hoogleraar en medeonderzoeker René Bekkers komt de terugval vooral door vergrijzing, ontkerkelijking en een generatieverschil. Oudere, vaak kerkelijk opgegroeide Nederlanders verdwijnen geleidelijk uit beeld, terwijl jongeren – vooral generatie Z – minder vaak doneren en vaker tijd bijdragen via vrijwilligerswerk. Ook het geven is steeds geconcentreerder geraakt: minder huishoudens en bedrijven geven, maar degenen die dat nog doen, schenken gemiddeld meer.

De onderzoekers zien daarnaast veranderde fondsenwerving als belangrijke factor. Er wordt minder vaak huis-aan-huis of op straat gecollecteerd, mede doordat het fysieke winkelbezoek afneemt en er minder vrijwilligers zijn. Het aandeel mensen dat überhaupt om een bijdrage wordt gevraagd, zakte in twintig jaar van 60 naar 41 procent, en van de aangesprokenen geeft nog maar 34 procent geld, tegenover 81 procent in 2006.

Voor het eerst is ook een Europese vergelijking gemaakt. Opvallend genoeg kent Nederland wel het grootste aandeel inwoners dat doneert, maar Britten, Duitsers en Italianen geven als deel van hun inkomen meer. Bedrijven dragen in 2024 naar schatting €1,7 miljard bij; hun geefbereidheid schommelt, al liggen familiebedrijven hierin hoger. Positief is dat nalatenschappen juist sterk groeien: goededoelenorganisaties ontvingen vorig jaar minimaal €512 miljoen uit erfenissen.