Fiscale problemen door afgekochte woekerpolissen
In dit artikel:
Hypotheekadviseur Jos Koets waarschuwt dat bij het oversluiten van oude woekerpolissen en spaarpolissen het fiscale verleden van de hypotheek niet altijd correct wordt verwerkt. Dat kan leiden tot een te hoge hypotheek en onverwacht hogere lasten.
Bij beleggingsverzekeringen werd de afsluitprovisie vroeger vaak gebaseerd op de volledige looptijd. Adviseurs verkochten daarom soms polissen met een looptijd van veertig jaar, terwijl klanten die al na twintig jaar konden beëindigen. De verzekeraar betaalde de hoge provisie direct aan de adviseur en verrekende de financieringskosten via de maandelijkse inleg. Daardoor bleef de waarde van de polis in de eerste jaren sterk achter bij de ingelegde premies. Veel klanten kochten hun polis vervolgens vroegtijdig af en lieten hun beleggingshypotheek omzetten in bijvoorbeeld een annuïteitenhypotheek.
Bij zo’n omzetting moet de adviseur niet alleen naar de huidige hypotheek kijken, maar ook naar eerdere leningen en genoten renteaftrek. Koets illustreert dit met een hypotheek van 200.000 euro die na tien jaar werd afgekocht. De afkoopwaarde verlaagde de schuld tot 170.000 euro, waarna in 2015 een nieuwe annuïteitenhypotheek met een looptijd van dertig jaar werd afgesloten. Omdat de maandlasten daardoor lager waren, kon ten onrechte de indruk ontstaan dat de renteaftrek tot 2045 zou lopen.
Fiscaal blijft echter de oorspronkelijke schuld van 200.000 euro uit 2005 bepalend. De Belastingdienst vermindert dit historische bedrag niet automatisch door latere aflossingen. Voor dat volledige fiscale blok eindigt de renteaftrek daarom al in 2035, dertig jaar na de oorspronkelijke start. Het bedrag waarop daarna geen aftrek meer bestaat, verhuist naar box 3, waardoor de netto maandlasten aanzienlijk kunnen stijgen.
Dat heeft ook gevolgen bij een nieuwe woning. In het voorbeeld koopt de klant in juli 2026 een woning van 730.000 euro en resteert na een eigenwoningreserve van 200.000 euro een hypotheekbehoefte van 530.000 euro. Als de adviseur ten onrechte uitgaat van een renteaftrek-einde in 2045, wordt de lening volgens soepelere regels getoetst. Omdat de aftrek in werkelijkheid al in 2035 vervalt, had de bank de klant binnen tien jaar moeten rekenen met een strengere box 3-toets. De maximaal verantwoorde lening kan daardoor veel lager uitvallen, met risico op overkreditering en betalingsproblemen.
Huiseigenaren die hun polis hebben afgekocht, doen er volgens Koets verstandig aan hun volledige klantdossier op te vragen en te controleren of alle eerdere hypotheken, aflossingen en perioden van renteaftrek correct zijn vastgelegd. Ontbrekende gegevens moeten alsnog worden gereconstrueerd. De waarschuwing is extra urgent omdat vanaf 2031 de eerste groepen huiseigenaren de wettelijke grens van dertig jaar renteaftrek bereiken.
Vandaag Inside: Johan Derksen over Arie Boomsma: 'Die man moet toch eens professionele hulp zoeken...'