Fotograaf Yasemin Demirözcan: 'Als er geen foto's zijn, is het makkelijk om te doen alsof iets er nooit is geweest'

In dit artikel:

De jonge fotograaf Yasemin Demirözcan (2000) wil gemeenschappen zichtbaar maken die in het beeldarchief vaak ontbreken. Volgens haar bepalen foto’s mede wie wordt herinnerd en hoe die persoon of groep wordt gezien. In het bijzonder vindt ze het bestaande beeld van moslimvrouwen te eenzijdig: zij verschijnen vaak passief in beeld, terwijl hun uiteenlopende levens en interesses nauwelijks worden getoond.

Demirözcan fotografeerde onder meer moslima’s die motorrijden. Tijdens een ride-out reed ze een dag mee met vrouwen van verschillende leeftijden en achtergronden, die hun geloof en liefde voor motoren delen. Ook werkt ze aan een portretserie over queer moslims, een combinatie die volgens haar vrijwel ontbreekt in het beeldarchief. Omdat zichtbaarheid voor deze groep risico’s kan meebrengen, voert ze vooraf uitgebreide gesprekken met de deelnemers. Zij bepalen zelf onder welke voorwaarden ze worden gefotografeerd en getoond. Demirözcan zoekt daarom naar een manier om de serie aan een groter publiek te presenteren zonder hun veiligheid in gevaar te brengen.

De fotograaf, die sociologie studeerde, bouwt voort op het werk van Çigdem Yüksel over de eerste generatie Turkse vrouwen in Nederland. Zelf komt Demirözcan uit een Turks-Nederlandse familie en ontdekte ze pas laat dat een bestaan als kunstenaar mogelijk was, omdat ze geen Turks-Nederlands voorbeeld kende. Ze fotografeert sinds haar dertiende en kreeg in 2022 haar eerste betaalde opdracht van Wereldmuseum Rotterdam. Inmiddels is haar werk in meerdere tentoonstellingen te zien geweest.

Met haar groeiende archief wil Demirözcan niet alleen onderbelichte mensen nu representeren, maar ook materiaal bewaren voor toekomstige generaties. Ze vindt het belangrijk dat de afgebeelde gemeenschappen toegang tot dat archief houden.