Geen beelden, wel scherp zicht

In dit artikel:

Tijdens een etentje ontdekt de schrijver dat zowel een vriendin als haar man afantasie heeft: zij kunnen geen beelden in hun hoofd oproepen. Daardoor lukt het hun bijvoorbeeld niet om gezichten of kaarten voor zich te zien, wat gevolgen kan hebben voor hun geheugen en richtingsgevoel. De vriendin vertelt dat deze neurovariatie in families voorkomt en naar schatting ongeveer één op de 25 mensen treft. Zij doet mee aan wetenschappelijk onderzoek om afantasie beter te begrijpen.

Volgens haar kan het ontbreken van een ‘geestesoog’ ook voordelen hebben. Relatief veel afantasten werken in wetenschap, IT of wiskunde en velen beschikken over een sterk taalgevoel. De schrijver trekt die gedachte breder en verwijst naar ondernemers met dyslexie of ADHD. Palantir-oprichter Alexander Karp zegt dat zijn dyslexie hem leerde sneller tot de kern te komen en op samenwerking te vertrouwen. Ook Richard Branson, Paul Orfalea en David Neeleman zien hun neurodivergentie als een bron van eigenschappen die hen zakelijk hielpen, zoals delegeren, luisteren, eenvoudig communiceren en creativiteit.

Wanneer de dochter van de schrijver later vertelt dat ook zij niet in beelden kan denken, probeert die haar gerust te stellen. Wat aanvankelijk als een tekort voelt, kan volgens de familielogica ook een andere manier van waarnemen en denken opleveren. Haar ambitie om in de wetenschap te werken hoeft daarom geen probleem te zijn: een geestesoog is niet noodzakelijk om scherpzinnig te kunnen kijken.