Geen haast met Mercosur
In dit artikel:
Het Europees Parlement stuurde zijn verzoek om het Mercosur‑vrijhandelsverdrag door het Europees Hof van Justitie te laten toetsen later dan verwacht: hoewel het parlement op 21 januari besloot om te verwijzen, ontving het Hof de formele aanvraag pas op 25 maart. In januari was al gesuggereerd dat zo’n toets theoretisch binnen zes maanden kon plaatsvinden, maar dat circa twee jaar een realistischer tijdpad is. Parlementaire woordvoerders wijzen erop dat de diensten tijd nodig hadden om de verwijzing voor te bereiden. Ondertussen heeft de Europese Commissie de handelsdeal voorlopig van kracht laten worden; de vertraging betekent wel dat een definitieve uitspraak van het Hof later komt.
In Praag stuit een pakket voorstellen van premier Andrej Babiš op felle kritiek. Zijn kabinet wil maatschappelijke organisaties met buitenlandse financiering verplichten zich te registreren als “entiteit met buitenlandse banden”, met boetes tot €600.000 voor wie dat nalaat. Critici — oppositie, ngo’s en wetenschappers — vrezen dat dit de ruimte voor burgerorganisaties en onafhankelijke media uitholt en parallellen vertoont met wetten die Rusland gebruikt om het maatschappelijk middenveld te schakelen; vergelijkbare regels bestaan al in Georgië, Hongarije en Slowakije. Babiš verdedigt het plan als een maatregel voor meer transparantie richting organisaties die politiek beïnvloeden en tegelijk uit het buitenland worden gefinancierd. Tegelijk wil zijn regering de financiering van de publieke omroep herstructureren: de verplichte gebruikersbijdrage zou verdwijnen ten gunste van staatsbegrotinggeld, een stap die tegenstanders zien als een risico voor de redactionele onafhankelijkheid en die in uiterste gevallen tot een botsing met Brussel over de rechtsstaat kan leiden. De wetsplannen leidden recent tot massale protesten: organisatoren spreken van meer dan 200.000 betogers.
Het Europees Parlement heeft de parlementaire immuniteit van twee MEP’s opgeheven. Tegen de Poolse extreemrechtse politicus Grzegorz Braun mag nu worden vervolgd, onder meer wegens uitspraken die door velen als ontkenning van de Holocaust worden gezien en vanwege vernielingen van vlaggen en eerdere incidenten in het parlement (zoals het leegspuiten van een brandblusser bij chanoekakaarsen). Braun is voorman van de Confederatie van de Poolse Kroon. Ook de immuniteit van de Griekse MEP Nikos Pappas is geschrapt; hij moet zich in Griekenland verantwoorden voor laster nadat hij een journalist van banden met de georganiseerde misdaad beschuldigde en die beschuldiging weigerde in te trekken. Pappas heeft eerder interne problemen gehad binnen Syriza en ontkent sommige aantijgingen; hij blijft voorlopig formeel bij The Left in het Europees Parlement, maar zit op het strafbankje.
In België is brand uitgebroken rond Georges‑Louis Bouchez (voorzitter van de Franstalige liberale MR) vanwege zijn voordracht van Axel Miller als voorzitter van SFPIM, een investeringsvehikel met belangen in onder meer Belfius en Ageas — entiteiten die hun wortels hebben in het imploderende Dexia, waar Miller tot 2008 CEO was. Critici verwijzen naar Millers rol tijdens de opbouw en neergang van Dexia en zien de benoeming als ongelukkig of onverantwoord. Bouchez wuift de commotie weg als overdreven en het voorval past in een patroon van omstreden benoemingen; recent voerde hij ook al een aantal benoemingen door die maatschappelijke verontwaardiging opriepen.
Verder in de weekagenda: denktanks en debatten over onder meer Russisch revanchisme en EU‑uitbreiding (Atlantic Council, CEPS), tal van EP‑delegaties die onder meer naar China, Zuidoost‑Azië, Polen, Litouwen, Portugal, Egypte en Argentinië reizen (waar Mercosur op de agenda staat), en een digitale bijeenkomst van EU‑energiministers over stijgende brandstofprijzen. Het Institut Jacques Delors organiseert een webinar over het migratieakkoord tussen de EU en Turkije van tien jaar geleden. Politieke spanningen lopen op richting de Hongaarse verkiezingen van 12 april; publicaties belichten pogingen van de Orbán‑regering om de oppositie te hinderen. Tot slot leeft opnieuw de discussie over de zomer‑/wintertijd: de bal ligt bij de lidstaten, maar een beslissing zou volgend jaar mogelijk kunnen vallen.
Europamania verschijnt vanuit Brussel en wordt deze editie mede geschreven door Daan Ballegeer, Mathijs Schiffers en Han Dirk Hekking, met hulp van David Kabel. Reacties en tips kunnen naar het opgegeven redactiese-mailadres.