'Geen Joodse werknemers? Dat maken we zelf wel uut'

In dit artikel:

De zevendelige EO-podcast over de Joodse Raad van Twente volgt psycholoog Arthur Menko jr. in zijn onderzoek naar zijn oudoom Sig Menko, directeur van een Enschedese textielfabriek en voorzitter van de Joodse Raad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Menko wil begrijpen waarom in Twente relatief veel meer Joden de Holocaust overleefden dan in Amsterdam.

Volgens de podcast speelden de hechte, verzuilde Twentse samenleving en de lokale weerstand tegen opgelegde maatregelen een belangrijke rol. Sig Menko stimuleerde, anders dan de Amsterdamse raadsleden Abraham Asscher en David Cohen, dat Joden zo veel mogelijk onderdoken. Predikant Leendert Overduin hielp daarbij honderden mensen. Een recente opname met de 93-jarige Bert Woudstra, die als kind aan deportatie ontkwam, illustreert hoe lokale solidariteit levens kon redden.

De zoektocht is ook persoonlijk. Menko had zijn Joodse familiegeschiedenis lang op afstand gehouden, maar ontdekt gaandeweg dat zowel zijn afkomst als de geschiedenis van de familie onderdeel zijn van zijn identiteit. Het gesprek met zijn moeder in de laatste afleveringen vormt daarom een emotioneel hoogtepunt.

Daarnaast bespreekt het artikel enkele andere podcasts. NRC Wereldzaken vertelt over Gertrude Bell, de Britse avonturier en informant die een rol speelde bij de vorming van modern Irak. Economisch journalisten Marike Stellinga en Maarten Schinkel onderzoeken wat bevolkingskrimp betekent voor welvaart, arbeidsmarkt en technologische vooruitgang. The School of Life behandelt het imposter syndrome, het gevoel dat succes vooral toeval is. Tot slot waarschuwt cyberbeveiligingsexpert Dave Maasland voor de onderschatting van cyberaanvallen door vijandige staten en criminelen.