Gemeenten: beperk flexwerk tot piek en ziek om arbeidsmigratie te managen

In dit artikel:

In Noord-Limburg werkt sinds augustus vorig jaar het Team arbeidsmigranten in een kwetsbare positie (Tak) aan hulp voor EU-arbeidsmigranten die dakloos zijn of dreigen te worden. Coördinator Monique Gerrits zegt dat medewerkers dagelijks mensen op straat of in tentjes aantreffen. Tot nu toe heeft het team ongeveer 1.400 arbeidsmigranten gesproken, ruim 300 van hen tijdelijk onderdak verschaft, 108 begeleid naar nieuw werk en huisvesting en 52 geholpen met terugkeer naar het eigen land.

Het probleem is landelijk aanwezig: ook steden en dorpen in Noord-Brabant en daarbuiten kennen massale concentraties van goedkope arbeidskracht, slechte woonomstandigheden en malafide huisvesting. Wethouder Nadir Baali wijst op wijken die door deze toestanden vervallen. Vijf jaar na de aanbevelingen van de commissie-Roemer vinden gemeenten en provincies dat er nu echt doorgepakt moet worden. In een ‘bidbook’ voor Tweede Kamerleden presenteren zij een actieplan met concrete prioriteiten.

Het plan bundelt maatregelen in drie pijlers. Ten eerste: de basis op orde brengen — weten wie er in Nederland verblijft en waar (op correcte registratie in de Basisregistratie Personen), voldoende en fatsoenlijke huisvesting en naleving van cao’s. Ten tweede: arbeidsmigranten volwaardig laten meedoen door taallessen en ontwikkelingskansen te faciliteren, zodat mensen meer benut kunnen worden dan alleen laaggeschoold seizoenswerk. Ten derde: inzetten op een hoogwaardige economie om niet verder richting een lagelonenland te schuiven; dat vraagt productiviteitsverhoging, innovatie en beperking van structureel uitzendwerk. Het actieplan pleit voor beperking van uitzendwerk tot piek- en ziekgevallen en zelfs een verbod in sectoren met structurele misstanden.

Er is al wetgeving in beweging: de Wet toezicht terbeschikkingstelling arbeidskrachten (Wtta) is door de Eerste Kamer en moet malafide uitzendbureaus weren; een wetsvoorstel voor gelijke arbeidsvoorwaarden voor flexwerkers ligt bij de Tweede Kamer. Toch vinden bestuurders zoals Rotterdamse wethouder Tim Versnel de stappen tot nu toe te weinig en te langzaam. Gemeenten willen opvang, taallessen en toegang tot voorzieningen regelen; provincies willen woonbehoefte toetsen bij nieuwe bedrijvigheid. Maar zij vragen landelijke sturing: maak het een zaak van de minister-president, luidt de oproep.

Donderdag volgt een Kamerdebat met demissionair minister Mariëlle Paul over haar beslissing om looninhoudingen voor huisvesting bij arbeidsmigranten te handhaven — een omstreden stap die in strijd zou zijn met voorgaand beleid.