Groene boeren uit alle windstreken

In dit artikel:

Fotograaf Ruud Sies reist sinds ongeveer tien jaar wereldwijd om boeren en wetenschappers die aan duurzame landbouw werken in beeld en film vast te leggen. Tot nu toe portretteerde hij 120 pioniers in 22 landen; zijn foto- en filmproject ontstond deels in opdracht van Koppert Biological Systems, het Nederlandse bedrijf dat sinds 1967 zoekt naar biologische alternatieven voor chemische bestrijdingsmiddelen.

Sies toont concrete voorbeelden van andere werkwijzen. In Californië bezocht hij aardbeienvelden waar kleine roofmijten als biologische bestrijding worden ingezet in plaats van gif — een methode die op grote oppervlakten werkt en gewassen beschermt. In Mexico ontmoette hij groenteteler Alvaro Nieto, die door het aanleggen van waterpoelen en het planten van tienduizend inheemse bomen natuurherstel realiseerde: muizen verdwenen uit de gewassen, roofdieren en vogels keerden terug, pesticides werden overbodig en de opbrengst steeg met circa 10 procent, ondanks dat hij een deel van zijn land aan natuur opofferde.

Sies bestrijdt de mythe dat alleen kleinschalige boeren duurzaam kunnen produceren. Hij bezocht juist ook grootschalige akkerbouwers, zoals bietenteler Piet van Andel uit Zeewolde op 350 hectare, waar biologische productie op schaal mogelijk is en helpt prijzen te beheersen. Tegelijk benadrukt hij de belemmeringen: boeren zitten vaak vast aan leningen en afzetvoorwaarden van supermarkten, en de omschakelperiode naar biologisch — waarin vaak drie jaar niet geoogst mag worden — is voor velen financieel onhaalbaar. Ook wijst Sies op toenemende prijsverschillen tussen biologisch en niet-biologisch voedsel, zoals recent door de Consumentenbond gemeld.

Hoop komt volgens hem van een nieuwe generatie boeren, vooral in armere landen, die internationaal is opgeleid, netwerken heeft en ethiek met landbouw combineert. Persoonlijke motivatie speelt een rol: Sies wil met zijn beeldwerk laten zien dat het ook anders kan, voor het behoud van grond, dieren en mensen — een drijfveer die hij deelt via tentoonstellingen, lezingen en schoolpresentaties.