Heineken dwarsboomde jarenlang Griekse bierdwerg; nu rest nog de hoogte van de schadeclaim - 43 of 195 miljoen
In dit artikel:
Demetri Chriss en zijn kleine Griekse microbrouwer MTB (Macedonië Thracië Brouwerij) voeren al bijna tien jaar een juridische veldslag tegen Heineken over vermeend monopoliegedrag in Griekenland. De zaak, die begon nadat een onderzoek van de Griekse mededingingsautoriteit in 2014 Athenian Brewery (de Griekse dochter van Heineken) bekeurde, draait om de vraag of Heineken via kortingen, afnamebonussen en het dreigen met leveringsstops horeca, supermarkten en distributeurs heeft opgesloten en zo concurrenten als MTB de toegang tot de markt heeft ontzegd.
MTB — opgericht ruim dertig jaar geleden en bekend van het bier Vergina — stelde in 2017 dat die praktijken hun groei in Griekenland jarenlang hebben geblokkeerd. De brouwer startte daarop procedures in Griekenland en twee jaar later ook tegen moederbedrijf Heineken in Amsterdam, met een totale eis die uiteenloopt van tientallen miljoenen tot mogelijk honderden miljoenen euro’s. Sindsdien zijn advocaten, lagere rechters, gerechtshoven, de Hoge Raad en het Europese Hof van Justitie betrokken geweest bij vragen over rechtsmacht, verjaring, bewijs van schade en de aansprakelijkheid van de moedermaatschappij.
De juridische resultaten gingen grotendeels in MTB’s voordeel: lagere vonnissen oordeelden dat Heineken aansprakelijk kan zijn. De procureur-generaal bij de Hoge Raad heeft inmiddels geadviseerd die eerdere uitspraken te laten staan; het definitieve arrest van de Hoge Raad wordt binnenkort verwacht en kan bepalen of Heineken inderdaad moet betalen. Chriss noemt dat een bevestiging van hun gelijk: “We hebben bewezen dat we van multinationals kunnen winnen.”
De discussie spitst zich nu toe op de hoogte van de schadevergoeding. Afhankelijk van welke berekeningen de rechter aannemelijk acht, varieert de voorlopige bandbreedte tussen ongeveer €43,3 miljoen en €82,2 miljoen exclusief rente; Chriss hoopt op het hogere bedrag, dat met opgelopen rente kan uitkomen op ruim €195 miljoen. Heineken bestrijdt de omvang en stelt dat de rechtbank mogelijk ruim €43 miljoen zou toekennen; het concern is bereid in hoger beroep en eventueel cassatie te gaan.
MTB zegt zelf meer dan €10 miljoen aan juridische kosten en onderzoek te hebben uitgegeven en wil die uitgaven samen met de schade vergoed zien. Heineken lijkt zich voor te bereiden op meerdere claims: in het jaarverslag noemt het concern een mogelijke maximale blootstelling van €303 miljoen, zonder te bevestigen om welke procedures het precies gaat. Naast MTB is ook Olympic (maker van Mythos en onderdeel van Carlsberg) in Amsterdam tegen Heineken opgestapt, wat aangeeft dat het conflict niet alleen om één kleine speler draait.
Voor MTB staat meer op het spel dan geld: de opbrengst zou worden gebruikt om te investeren en te diversifiëren — bijvoorbeeld in no- en low-alcohol dranken, een markt waarin jongere consumenten meer geïnteresseerd zijn — maar lopende rechtszaken hebben die investeringen tot nu toe geblokkeerd. Voor het bredere bedrijfsleven kan de uitkomst van deze procedures een precedent vormen: het zou MKB’ers aansporen om op te treden tegen dominante spelers die markten zouden wurgen. Heineken houdt vol dat de claims ongegrond zijn; de rechtsstrijd en mogelijke nasleep in hoger beroep maken duidelijk dat de afronding van deze langlopende confrontatie nog niet verzekerd is.