Hersenloze heffingen voor het COA

In dit artikel:

Gemeenten zijn massaal begonnen COA te beboeten voor te volle of traag leegstromende asielcentra, maar die maatregel werkt contraproductief en is vooral symbolisch. Initiatiefnemer Westerwolde legde het eerste dwangsom op; daarna volgden onder meer Hardenberg (een noodopvang bleef langer dan gepland vol), Epe (hotelopvang liep uit) en eerdere problemen in Ter Apel. Dwangsommen kunnen oplopen tot miljoenen, maar het geld komt van het door de staat gefinancierde COA en vloeit zo terug naar lagere overheden — een herschuiving van collectieve middelen zonder echte oplossing voor de doorstroom.

Het echte knelpunt is plaatsing en doorverwijzing: opvang regelen blijkt vaak niet haalbaar door lokale tegenstand en protesten. Een NOS‑onderzoek van zes maanden geleden toonde dat in minstens 49 gemeenten acties tegen asielzoekerslocaties plaatsvonden; in 21 daarvan werden plannen vertraagd of aangepast. De Nederlandse Vereniging voor Raadsleden waarschuwt dat de opvang een precair onderwerp is: raadsleden worden bedreigd en in uiterste gevallen beschermd door politie. Dit zet gemeenteraden onder druk, wat leidt tot afzwakken of afstel van huisvestingsplannen — en daarmee juist tot minder doorstroom.

Voorbeelden illustreren het probleem: rellen in Loosdrecht leidden tot minder geplande plaatsen; in Coevorden kon de woede van omwonenden voorkomen dat veertien minderjarige meisjes werden gehuisvest, waardoor zij opnieuw op een wachtlijst terechtkwamen. Ondanks de Tweede Kamer‑wetgeving over spreiding houdt een meerderheid van de gemeenten de regels niet na.

De conclusie van de columnist is scherp: dwangsommen zijn weinig meer dan symbolische sancties die de COA‑middelen verminderen op het moment dat die juist nodig zijn om de instroom te verwerken. Ze dienen politieke optiek op gemeentelijk niveau en sluiten naadloos aan bij de huidige tijdsgeest, maar lossen het onderliggende probleem van gebrek aan draagvlak en huisvestingscapaciteit niet op.