Het belegen weg-met-onssentiment versus het ouderwetse Oranjegevoel

In dit artikel:

De schrijver kijkt terug op zijn afkeer van Prinsjesdag in zijn jeugd. De koninklijke koets, de hoedjes en het wederzijdse gewuif vond hij ouderwets, surrealistisch en nationalistisch. Als kosmopolitische student beschouwde hij Oranjegevoel als iets voor oudere generaties.

Volgens hem is het modieuze ‘weg met ons’ onder linkse jongeren niet nieuw: jongeren zetten zich vaker af tegen hun eigen land en cultuur. Wel is die houding tegenwoordig feller geworden en slaat zelfkritiek soms om in zelfkastijding. Het benadrukken van bewondering voor andere culturen kan bovendien performatief zijn. Wie buitenlanders uitsluitend bewondert omdat ze buitenlands zijn, vervalt volgens de schrijver in een omgekeerde vorm van stereotypering.

Toch ziet hij op televisie tijdens Prinsjesdag twee jonge, progressief ogende vrouwen in oranje kleding die juist de saamhorigheid en het nationale gevoel van de ceremonie prijzen. Dat Oranjegevoel blijkt dus ook onder progressieve studenten te bestaan. De schrijver vermoedt dat de groeiende verdeeldheid en onzekerheid over identiteit de behoefte aan nationale verbondenheid versterken. Prinsjesdag laat Nederland even als een herkenbare gemeenschap zien. Ironisch stelt hij tot slot dat een gezamenlijke vijand die saamhorigheid nog beter zou kunnen bevorderen: een denkbeeldige invasie van het gemakkelijk te verslaan Liechtenstein.