Het decor van een festival: 'een artiest maakt de muziek, wij creëren de wereld daaromheen'

In dit artikel:

Bij steeds meer festivals is niet alleen de muziek bepalend voor het succes, maar vooral de wereld die eromheen wordt gebouwd. Tomorrowland geldt als het duidelijkste voorbeeld. Naast optredens van internationale sterren als Martin Garrix, Armin van Buuren en Calvin Harris betalen bezoekers voor een totaalervaring waarin podia, bars, toiletten, producten, bewegwijzering en afvalbakken deel uitmaken van één fantasiewereld.

De creatieve teams achter Tomorrowland beginnen daarom niet met een podiumontwerp, maar met de vraag welk gevoel bezoekers moeten ervaren. Sinds 2012 krijgt iedere editie een eigen universum, gebaseerd op het overkoepelende concept The Book of Wisdom. Voor 2026 is dat Conscienca, een wereld rond menselijke emoties. De vormgeving loopt door over het hele terrein en moet bezoekers het gevoel geven dat ze steeds nieuwe lagen kunnen ontdekken. Aan zo’n editie wordt inmiddels twee tot drie jaar gewerkt.

Ook Nederlandse festivals ontwikkelen een herkenbare eigen wereld. Defqon.1 in Biddinghuizen kiest voor een rauwe, industriële sfeer die aansluit bij de hardere muziekstijlen. Podia, wegwijzers, performers, rituelen en eindshows vertellen samen hetzelfde verhaal. Voor de editie van 2026 was een hoofdpodium ontworpen rond een gigantische draak, maar het publiek zag dat ontwerp niet volledig: het festival werd kort voor de start afgelast vanwege code rood voor extreme hitte.

Volgens Jonas Schmidt, verantwoordelijk voor de shows van Defqon.1, begint festivalontwerp bij de gewenste emotie. Pas daarna worden podiumvormen, verlichting, kleding van de crew en andere onderdelen ontwikkeld. Inspiratie komt onder meer uit films, architectuur, videogames en pretparken. Net als in een game moet er een logica in de wereld zitten, zodat bezoekers zich onderdeel voelen van een groter verhaal. De artiest levert de muziek; het festival creëert de omgeving waarin bezoekers die muziek beleven en het verhaal zelf aanvullen.

Die aanpak geldt ook voor ontwerpers als Hans Kuijten, die podia en terreinen maakt voor onder meer 7th Sunday Festival en Airbeat One. Door zijn achtergrond in de bouw let hij vanaf het begin op uitvoerbaarheid. Hij werkt eerst met moodboards en schetsen en zoekt naar een herkenbaar silhouet, waarna de details worden toegevoegd. Disneyparken zijn een belangrijke inspiratiebron, omdat zij volgens hem goed laten zien hoe ruimtelijke vormgeving emoties kan oproepen.

Een festivalwereld verschilt wel van een pretpark: zij moet in enkele weken worden gebouwd, veilig zijn voor tienduizenden mensen en na een paar dagen weer verdwijnen. De aandacht verschuift bovendien van steeds grotere hoofdpodia naar de totale ervaring. Entrees, pleinen, bars en looproutes moeten bij hetzelfde verhaal passen, ook als bezoekers dat niet bewust opmerken.

Daarna moeten tijdelijke-constructiebedrijven zoals Gigant de ontwerpen technisch mogelijk maken. Achter spectaculaire decors schuilen staalconstructies, steigers, hijsinstallaties en duizenden nauwkeurig berekende verbindingen die bestand moeten zijn tegen weer en grote bezoekersmassa’s. Volgens projectmanager Tom Tops vragen organisatoren tegenwoordig minder vaak hoe iets nóg groter kan en vaker of het ontwerp past bij hun identiteit.

Dat is zichtbaar bij Awakenings, dat samen met het Eindhovense bureau Twofiftyk kiest voor een industriële, minimalistische en compromisloze omgeving die de techno-identiteit weerspiegelt. Het festival wil geen fantasiewereld verkopen, maar bezoekers het gevoel geven dat ze de wereld van Awakenings binnengaan. Intiemere podia, 360-gradensettings en ruimtes waarin het publiek rond de artiest staat, moeten vooral de manier waarop mensen bewegen en elkaar ontmoeten versterken.

Sociale media maken herkenbare decors extra belangrijk: beelden verschijnen vrijwel direct op TikTok en Instagram. Toch vinden de makers online zichtbaarheid ondergeschikt aan de ervaring ter plaatse. Een decor dat alleen goed werkt op een smartphone is onvoldoende. De grootste uitdaging is volgens hen een omgeving te creëren die bezoekers direct iets laat voelen, en niet alleen een mooi beeld oplevert.