Het kan vriezen, het kan dooien: diepvriesvoedsel is populair

In dit artikel:

Bas Dijkstra, oprichter van het merk Lazy Vegan, wil het clichématige diepvriesbeeld opfrissen met plantaardige maaltijden zoals risotto’s, falafelbowls en spinaziegnocchi. Sinds hij zich in 2018 bij het bedrijf voegde, ziet hij vaak verbaasde reacties wanneer mensen proeven: met de juiste behandeling van groenten — direct blancheren en invriezen — blijven structuur en smaak behouden, en is de maaltijd even aantrekkelijk als vers. Lazy Vegan gebruikt speelse, kleurrijke zakken en positioneert zich richting jonge, gezondheidsbewuste consumenten die iets anders zoeken dan traditionele diepvriesproducten.

Het vriesvak heeft in Nederland sinds de introductie van de koel-vriescombinatie rond 1947 en grootschaliger in de jaren 50 een grote rol gespeeld in huishoudens. Ooit waren er gemeenschappelijke vrieskluizen; met de thuisklimaatapparaten konden gezinnen grotere inkopen doen en voedsel langer bewaren, een belangrijke stap in huishoudelijk gemak, vooral voor vrouwen die toen de boodschappen en bereiding verzorgden. In latere decennia werd diepvries echter geassocieerd met vergeten zakken, goedkope ijsjes en magnetronmaaltijden — een stoffig imago dat nu aan het verschuiven is.

De samenstelling van het vriesaanbod veranderde: tussen spinazie à la crème en doperwtjes liggen nu gyoza’s, açaipuree, ambachtelijk ijs, vegan curry en zelfs diepgevroren kaneelbroodjes die rechtstreeks van de leverancier bij bestellingen via online supermarkten (zoals Crisp) bij de consument belanden. Ook de vormgeving van verpakkingen en het gemak van platte zakken dragen bij aan die modernisering.

Nederland lijkt deze omslag later te maken dan buurlanden. In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zijn diepvriesproducten al langer een volwaardig schap — voorbeelden zijn ketens als Picard en speciale plant-based freezer-aisles bij grote supermarktketens. Volgens Dijkstra speelt in Nederland mee dat supermarkten dichter op elkaar zitten; consumenten kopen vaker kleine verse porties en denken gekoeld automatisch gezonder.

Ruud Harmsen van Frio Food herinnert zich de jaren negentig, toen diepvries als kil en onaantrekkelijk werd gezien. Om het imago te verbeteren richtten branchepartijen het VriesVers Platform op. Pas tijdens de coronapandemie kwam er echt momentum: hamsteren en de behoefte aan houdbare, conveniënte maaltijden verhoogden de vraag naar diepvriesproducten. Sindsdien is de verkoop doorgezet; consumenten ontdekten ook dat snel ingevroren fruit en groenten soms zelfs voedzamer zijn dan wat in het schap ligt.

Dijkstra is inmiddels een pleitbezorger van de vriezer — van ingevroren croissantjes tot culinaire kant-en-klaarmaaltijden — en ziet het apparaat niet meer als noodzakelijk kwaad maar als culinaire partner: gemak zonder concessies aan smaak en kwaliteit.