Het witte T-shirtsplan

In dit artikel:

Het witte T-shirt lijkt een tijdloos kledingstuk, maar veranderde voortdurend van betekenis, vorm en status. Ooit was het vooral praktisch ondergoed voor mannen; inmiddels geldt het als een modebasisstuk dat zowel goedkoop als luxueus kan zijn. In Tokio bestaat zelfs een speciaalzaak, #FFFFFFT, die uitsluitend witte T-shirts verkoopt, in uiteenlopende modellen van Japanse en internationale merken.

De oorsprong ligt bij de Amerikaanse marine, die het T-shirt in 1913 in de matrozenuitrusting opnam. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het breed gedragen door militairen. Na de oorlog verhuisde het kledingstuk naar het straatbeeld, mede dankzij de populariteit van Amerikaanse cultuur. Acteurs als Marlon Brando en James Dean maakten het witte shirt in de jaren vijftig stoer, rebels en sexy. Alain Delon droeg eraan bij dat het ook in Azië populair werd. Jane Birkin hielp het later te introduceren bij een vrouwelijk publiek.

Lange tijd was het T-shirt een goedkoop, massaal geproduceerd kledingstuk van merken als Hanes en Fruit of the Loom. Dat veranderde in de jaren tachtig door de opkomst van designerondergoed. Calvin Klein maakte van ondergoed een zichtbaar statussymbool met een campagne rond polsstokhoogspringer Tom Hintnaus op Times Square. Het witte T-shirt bleef er eenvoudig uitzien, maar kon voortaan dankzij merknaam, beeldvorming en marketing duurder worden verkocht. Tegenwoordig vragen modehuizen als Bottega Veneta en Miu Miu honderden tot meer dan duizend euro voor een wit katoenen exemplaar.

Ook de pasvorm en het materiaal evolueren voortdurend. Christophe Lemaire en Sarah-Linh Tran ontwikkelden voor Uniqlo U een shirt waarbij details als het gewicht van de jersey, de dikte van de halsboord, de snit en de mouwlengte tot op de millimeter zijn uitgewerkt. Hun ontwerpen werden bestsellers; het oversized Airism Katoenen T-shirt is al jaren het wereldwijd bestverkochte T-shirt van Uniqlo.

Nieuwe merken leggen de nadruk op duurzaamheid, luxe of ambacht. Het Zweedse CDLP gebruikt onder meer lyocell, gerecycled nylon en merinowol. Het Zwitserse Zimmerli werkt met hoogwaardige Sea Island-katoen en laat zijn shirts met de hand maken. Het Duitse Merz b. Schwanen kreeg extra bekendheid doordat acteur Jeremy Allen White in de serie The Bear een stevig, in Duitsland geproduceerd loopwheel-shirt draagt. Zijn aantrekkingskracht leidde vervolgens tot een Calvin Klein-contract en een nieuwe ondergoedcampagne.

De populariteit van het witte T-shirt berust daarmee op een combinatie van eenvoud en culturele lading. Het kledingstuk is een ‘blank canvas’ waarop iedere generatie ideeën over mannelijkheid, seksualiteit, casual kleding, luxe en identiteit projecteert. Toch blijft de aantrekkingskracht van het gewone Amerikaanse shirt groot. Wie zoekt naar de ‘Levi’s 501’ onder de T-shirts komt volgens het artikel uit bij de Beefy T van Hanes: een dik, sterk model van ringgesponnen katoen dat sinds 1976 geldt als een robuust alternatief voor goedkope onderhemden.