Hoe betaal je een riant leven in een wereld zonder werk?

In dit artikel:

Steeds meer AI-denkers pleiten voor een ‘universel hoog inkomen’: een nieuwe vorm van herverdeling waarbij burgers ruim genoeg geld krijgen om goed te leven, ook als AI en robots veel banen overnemen. In een artikel over dit debat staat Daniel Schreiber centraal, de ceo van verzekeraar Lemonade en oprichter van de denktank MOSAIC AI Policy Institute in Jeruzalem. Met hulp van ChatGPT en Claude ontwikkelde hij een economisch model dat de winsten van AI via belastingen op productie en via staatsinvesteringsfondsen terugsluist naar burgers.

Schreiber vindt AI veelbelovend, omdat het volgens hem economische groei, goedkopere diensten en bredere toegang tot onderwijs en zorg kan opleveren. Tegelijk waarschuwt hij dat ongeremde invoering juist kan leiden tot massawerkloosheid, grotere ongelijkheid en armoede. Hij verwijst naar de Hollywood-schrijversstaking van 2023 als voorbeeld van de sociale spanningen die AI kan veroorzaken. In zijn model, gebaseerd op Israël, zou een maandinkomen van ongeveer 6.750 shekel mogelijk zijn, oplopend tot 15.000 shekel als extra bronnen zoals erfbelasting en fondsopbrengsten worden meegenomen.

Het idee krijgt steeds meer aandacht in het politieke en zakelijke debat. Bernie Sanders wil een AI-staatsinvesteringsfonds, OpenAI-topman Sam Altman sprak eerder over een basisinkomen en Anthropic-ceo Dario Amodei waarschuwt voor het verdwijnen van veel startersbanen. Elon Musk noemt een universeel hoog inkomen al langer een antwoord op automatisering, maar Schreiber ziet weinig in bijdrukken van geld omdat dat inflatie zou aanwakkeren. Critici twijfelen of de economie zo’n systeem kan dragen, terwijl voorstanders het zien als een manier om de opbrengsten van AI breed te delen.