Hoe een Haagse apotheker het opnam tegen een Franse farmagigant

In dit artikel:

Een dramatisch begin: baby Firat raakt nog geen drie weken oud in coma doordat hij een zeldzaam enzym ontbreekt en gevaarlijk veel ammoniak ophoopt. Omdat er geen geschikt geregistreerd geneesmiddel bestaat, vraagt zijn behandelend arts apotheker Paul Lebbink om het ontbrekende stofje zelf in tabletvorm te bereiden. Lebbink, een magistrale apotheker die medicijnen maakt die niet verkrijgbaar of niet vergoed zijn, vindt de grondstof en redt daarmee het kind. Jaren later brengt het Franse bedrijf Orphan Europe precies dat middel op de markt — maar tegen een astronomische prijs van ongeveer €150.000 per patiënt per jaar, tegenover de circa €3.000 die Lebbink rekent voor zijn bereiding. Lebbink besluit zijn recept voor Firat te blijven leveren.

Die beslissing leidt tot een juridische confrontatie: advocaten van Orphan Europe eisen dat hij overstapt op het commerciële product en zetten procederende stappen. Lebbink krijgt uiteindelijk tachtig aanklachten te verduren, een rechtszaak die verstrekkende gevolgen heeft voor apothekers die magistrale bereidingen maken en voor de discussie rond octrooi- en prijspraktijken bij zeldzame geneesmiddelen. Het persoonlijke verhaal van Lebbink — de kleine apotheker uit een Haagse achterstandswijk die het opneemt tegen een internationale farmaceut — staat centraal in de Human-podcast Goliath. Journaliste Annette van Soest en oud-Hoge Raad-rechter Ybo Buruma volgen in de serie individuen die het opnemen tegen grote instellingen en leggen ingewikkelde juridische thema’s op toegankelijke wijze uit. Aflevering zes behandelt de afloop van Lebbinks zaak; een geruststellende noot is dat het met Firat goed gaat. Aflevering tien biedt een extra leerzaam voorbeeld over rechtsmacht en de trias politica, rond omwonenden van een Brabantse megastal.

Kortere vermeldingen in de tekst signaleren andere recente podcasts en interviews: The Sustainability Agenda praat met hoogleraar Brett Christophers over hoe decarbonisatie in de praktijk deels is uitbesteed aan de financiële sector; arbeidsmarktexpert Ton Wilthagen pleit voor een nieuw ‘sociaal contract’ om de vergrijzing en de dreigende krapte op de arbeidsmarkt het hoofd te bieden; The Science of Everything belicht onder meer dat nachttemperaturen in veel gebieden sterker stijgen dan dagtemperaturen en welke gevolgen dat heeft voor weerextremen en landbouw; en verslaggever Zach Mack volgt in een reportage zijn gespannen relatie met een vader die complottheorieën omarmt, in een poging via een weddenschap het denken van zijn vader te veranderen.