Hooggerechtshof VS behandelt Exxon-verzoek om compensatie van Cuba

In dit artikel:

Het Amerikaanse Hooggerechtshof behandelt maandag twee zaken rond de Helms-Burton Act (1996), de wet die Amerikaanse burgers en bedrijven toestaat schadevergoeding te eisen voor door de Cubaanse revolutie onteigend bezit. De zittingen zijn belangrijk voor de vraag hoe ver dat recht reikt en in hoeverre buitenlandse staatsonvrijheid (foreign sovereign immunity) een verdediging kan vormen.

In de eerste zaak eist ExxonMobil meer dan $1 miljard van Cubaanse staatsbedrijven voor olie- en gasactiva die in 1960 werden onteigend — destijds geschat op ongeveer $70 miljoen, maar inmiddels veel hoger door rente en mogelijke extra schadevergoedingen. Exxon kreeg steun van de regering-Trump, die sinds 2019 de aanduiding van Cuba als een “ongebruikelijke en buitengewone bedreiging” handhaaft en de eerdere presidentiële schorsing van de relevante Helms-Burton-bepaling heeft opgeheven.

De tweede zaak betreft vier cruisemaatschappijen — Carnival, Royal Caribbean, Norwegian en MSC — die worden aangeklaagd door Havana Docks, een Amerikaanse entiteit die in 1934 een 99-jarig concessierecht voor Havanna’s dokken kreeg en dat na nationalisatie verloor. De rederijen gebruikten de terminal tussen 2016 en 2019, toen de Amerikaanse reisbeperkingen waren versoepeld. Een federale rechter legde eerder vonnissen van meer dan $100 miljoen op, maar een lagere rechtbank vernietigde die uitspraken omdat de concessie naar haar oordeel al in 2004 vervallen zou zijn.

Beide zaken zetten het Hooggerechtshof in de positie om drempels voor Helms-Burton-vorderingen weg te nemen of juist te bevestigen, met brede gevolgen: ze kunnen rechtsperspectieven van gedupeerde Amerikaanse claimanten openen, maar ook diplomatieke spanningen met landen waarvan bedrijven in Cuba investeerden vergroten. De uitspraken zullen bepalen in hoeverre buitenlandse staatsentiteiten in Amerikaanse rechtbanken persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gehouden voor historische onteigeningen.