IJslanders willen best praten met de EU, maar blijven sceptisch
In dit artikel:
In IJsland staat op 29 augustus een referendum over het heropenen van de onderhandelingen met de EU. Recente peilingen laten een krappe voorsprong zien voor de “ja”-stem: landelijk wil 53,1% de gesprekken hervatten tegen 46,9% die dat niet wil. De steun is sterk regionaal verdeeld: in het oosten van IJsland zegt volgens onderzoek van Maskína slechts 23,9% ‘ja’, terwijl rond Reykjavik ongeveer 59% vóór heropening is. Leeftijd speelt ook een rol: 40- tot 49-jarigen zijn het meest positief (59,5%), 70-plussers zijn overwegend tegen (53,1%). Belangrijk om te benadrukken is dat de referendumvraag enkel gaat over het opnieuw openen van onderhandelingen; een eventuele volledige toetreding zou later in een apart referendum aan de orde komen — en daarover is de meerderheid sceptisch: 54% ziet toetreding niet zitten.
In Straatsburg en Brussel blijft transparantie over Europarlementariërs’ inkomsten een heet hangijzer. De Duitse christendemocratische Europarlementariër Angelika Niebler stond eerder onder vuur wegens vermeend niet-parlementair inzet van personeel en vult haar parlementaire inkomen aanzienlijk aan met nevenverdiensten (meer dan €177.000 volgens opgaven). Onderzoek naar bijverdiensten toont flinke verschillen tussen fracties en regionale partijen: zes Beierse CSU-Europarlementariërs verdienen gemiddeld ruim €107.000 extra, terwijl CDU-leden gemiddeld rond €12.400 blijven en Groen-politici gemiddeld bijna niets bijverdienen. CSU-leider Manfred Weber ontvangt extra vergoedingen omdat hij ook partijleider is op Europees niveau (ongeveer €16.500 per maand). Transparency International en andere instanties houden de meldingen en betalingen bij; Nederlandse MEP’s vallen relatief mee: gemiddeld circa €3.000 neveninkomsten per jaar, met CDA’er Willemijn Koning-Hoeve als opvallende bijverdiener door inkomsten uit het familiebedrijf.
Op het migratiefront is de EU-agenda druk. Het nieuwe Europese asiel- en migratiepact is onlangs van start gegaan en binnen weken moet ook de vernieuwde terugkeerverordening actief worden. Die wetgeving is omstreden, onder meer vanwege plannen voor “terugkeerhubs” buiten de EU en het voorstel van de Commissie om gesprekken te voeren met de Taliban over de terugkeer van Afghaanse burgers — ondanks het ontbreken van diplomatieke erkenning. Commissiecommissaris Magnus Brunner verdedigt zulke contacten als praktisch noodzakelijk voor terugkeerafspraken. De Commissie heeft België gevraagd visa te verlenen aan Taliban-vertegenwoordigers om de delegatie te laten reizen. Critici, onder wie de denktank Ceps en UN Women, waarschuwen dat het normaliseren van de Taliban in ruil voor migratiedeals politieke en ethische kosten heeft, zeker nu het regime vrouwenhard aanpakt.
Internationaal en in Brussel staat een volle week op de kalender. De G7-leiders komen bijeen in Évian (met verboden demonstraties in Frankrijk; protesten vinden plaats in Genève), en in het Europees Parlement (vergadering maandag–donderdag in Straatsburg) staan onderwerpen als de VS-EU-handelsdeal, toetredingsonderhandelingen met Oekraïne, technologische soevereiniteit, drone-incidenten aan de oostgrens, een richtlijn ter verhoging van de minimumbelasting op tabak en e-sigaretten, de digitale omnibus rond AI en de terugkeerverordening op de agenda. Daarnaast organiseren denktanks debatten over vereenvoudiging van Europese financiële regels (Ceps) en over de Europese ruimtestrategie (Friends of Europe). De Commissie presenteert dinsdag ook een reactie op het burgerinitiatief “Stop Killing Games” dat betere bescherming eist voor gamers bij het stopzetten van online ondersteuning door uitgevers.
Verder in Europa: discussies over veiligheid en geopolitiek blijven actueel — met analyses over mogelijke vervolgstappen van Poetin en zorgen over de Baltische staten — en Zwitserland stemde recent tegen een voorstel om de bevolking te begrenzen tot tien miljoen personen, waarmee de migratiedebat in de Alpenrepubliek doorgaat.
Europamania wordt samengesteld door FD-Brusselaars Daan Ballegeer, Mathijs Schiffers en Han Dirk Hekking. Reacties of tips kunnen naar het redactieadres worden gestuurd.