In beeld: drag in Kaapstad

In dit artikel:

Fotograaf Michelle Sank (1953) is terug in Kaapstad en werkt er niet meer als toerist maar als betrokken maker. Ze ontmoet ons in Sea Point, de promenadewijk aan de Atlantische Oceaan waar ze opgroeide en die als openluchttheater telkens terugkeert in haar werk. Rond het openbare zwembad verrichtte ze als student veldwerk; recent fotografeerde ze daar passanten voor Ballade (2025), een ode aan het multiculturele karakter van Sea Point dat tot 1992 voorbehouden was aan blanken.

Een onverwachte ontmoeting in 2022 zette Sank op het spoor van haar nieuwste project, Drag Daughters. Tijdens een bezoek aan Kaapstad — ze had juist haar ernstig zieke moeder bezocht en droeg voor het eerst haar grote camera — sprak ze Jermaine, net gekroond tot Miss Drag South Africa. Dat contact leidde tot diepgaand werk binnen de Kaapse dragscene, die zijn wortels heeft in de gekleurde gemeenschap van District Six, een ooit gemengde wijk die in 1966 door apartheidspolitiek werd vernietigd. Onder het regime van segregatie ontwikkelde zich daar een weerbare, clandestiene dragcultuur met geheime missverkiezingen en codetaal, omdat samenscholing en homoseksualiteit werden verboden.

Sank portretteert jonge drag-artiesten in verschillende stadia van hun ontwikkeling en coming‑out. Een van hen is Laylah, de zoon van een gekleurde predikant die liever als vrouw wil leven en aanvankelijk door familie werd afgewezen; Sank fotografeerde haar zelfs in een oranje gevangenisoverall tijdens haar eerste dragshow als symbool van de strijd om identiteit en acceptatie. De serie belicht zowel de individuele moed als de blijvende sociale tegenwind: hoewel homoseksualiteit sinds 1998 niet langer strafbaar is, blijft acceptatie in veel delen van Zuid‑Afrika fragiel.

Sank’s betrokkenheid heeft ook persoonlijke wortels. Zij is dochter van arme Oost-Europese Joodse immigranten; haar jeugd was doordrenkt van materialen, rituelen en teksturen — elementen die haar artistieke blik vormden. Ze verliet Zuid‑Afrika in 1978 vanwege de apartheid, leefde onder meer in Griekenland en bouwde later een carrière in het Verenigd Koninkrijk op, mede gestimuleerd door mentor David Goldblatt. Ze keerde voor het eerst terug in 1992 en kreeg vorig jaar haar Zuid‑Afrikaanse paspoort terug. Sank voelt zich hier opnieuw thuis en ziet in Kaapstad een openheid en veelvormigheid die haar werk blijft inspireren.