In Nigeria zijn zonnepanelen het nieuwe huwelijkscadeau

In dit artikel:

In de Alaba International Market in Lagos, de grootste elektronicamarkt van West-Afrika, heeft zonne-energie de verkoop van aggregaten grotendeels verdrongen. Waar winkels vroeger vooral televisies, koelkasten en generatoren verkochten, liggen nu zonnepanelen, omvormers en lithiumbatterijen uitgestald. Meer dan tweehonderd zaken in de hoofdstraat verkopen inmiddels zonne-energiesystemen; zelfs handelaren in andere elektrische apparatuur en sommige aggregaatfabrikanten zijn op die markt overgestapt.

De groei komt vooral door Nigeria’s onbetrouwbare elektriciteitsnet en de sterk gestegen brandstofprijzen. Sinds de regering in mei 2023 de benzinesubsidies afschafte, is het gebruik van aggregaten veel duurder geworden. De omzet van Felicity Solar, een Chinese fabrikant die al vóór die omslag in Nigeria actief was, steeg in 2023 met 250 procent en groeide daarna gemiddeld jaarlijks met 200 procent. Chinese overcapaciteit en dalende prijzen hebben zonnepanelen, omvormers en batterijen bovendien betaalbaarder gemaakt.

Eind vorig jaar leverden particuliere zonnepanelen samen al meer vermogen dan het nationale elektriciteitsnet. Dit jaar is er opnieuw ongeveer evenveel capaciteit bijgeplaatst als in 2024 en 2025 samen. In afgelegen gebieden ontstaan kleinschalige zonne-netwerken voor hele gemeenschappen. Ook in huishoudens worden zonnepanelen en batterijen steeds normaler: ze staan bijvoorbeeld vaker op huwelijkslijsten en worden dagelijks gemonitord. Hybride omvormers maken het mogelijk om te wisselen tussen zonne-energie, een aggregaat en het openbare net, bijvoorbeeld wanneer airconditioning te veel vermogen vraagt.

De hoge aanschafprijs blijft echter een groot obstakel. Een installatie voor een huishouden van drie personen kost volgens BloombergNEF ongeveer 4.500 dollar, al kan die investering door bespaarde brandstof in circa zestien maanden worden terugverdiend. Een aggregaat is aanvankelijk veel goedkoper, maar kan rond de 200 dollar per maand aan brandstof kosten. Zonne-energieleningen met rentes van 27 tot 36 procent zijn voor veel Nigerianen onbetaalbaar; de meeste systemen worden daarom nog contant aangeschaft.

De overstap vermindert de afhankelijkheid van het elektriciteitsnet, waarvan de tarieven voor grote huishoudelijke verbruikers in 2024 werden verdrievoudigd. Toch verwachten analisten geen massale leegloop van het net, mede omdat zonne-installaties vaak niet genoeg vermogen leveren voor alle apparaten. Voor distributeurs blijft bovendien de particuliere markt relatief klein.

De prijsgevoeligheid is groot door inflatie, valutaverlies en wijdverbreide energiearmoede: ongeveer negentig miljoen Nigerianen hebben geen toegang tot elektriciteit. Voor mensen die wel een aggregaat kunnen betalen, geeft zonne-energie desondanks snel verlichting. Zo kocht Oluwaseun Aguda na sterk stijgende brandstofkosten een systeem van drie kilowatt. Hij gebruikt zijn aggregaat nu alleen nog om wekelijks water te pompen en zegt geen zorgen meer te hebben over de stroomvoorziening.