Industrie beleeft sterkste groei sinds 2022: 'Mooi, maar geen structurele verbetering'

In dit artikel:

De Nederlandse industrie liet in april een duidelijke opleving zien: de productie was 4,7% hoger dan een jaar eerder en steeg 1,4% ten opzichte van maart. Zestig procent van de branches draaide meer, waarbij de machine-industrie er met een kalenderdagen-gecorrigeerde groei van 21,6% uitsprong.

Analisten en bedrijfsvertegenwoordigers wijzen erop dat de stijging niet louter het gevolg is van structureel herstel. ABN Amro-sectoreconoom Albert Jan Swart noemt de groei van de machinebouw uitzonderlijk en wijst op twee hoofdoorzaken: bedrijven die uit voorzorg voorraden aanleggen vanwege verstoringen in toeleveringsketens sinds de oorlogshandelingen in februari, en een sterk toegenomen vraag naar machines voor de chipindustrie. Daardoor kunnen Nederlandse toeleveranciers van chipmachinefabrikanten, waaronder spelers in de keten rond ASML, profiteren.

Ook de inkoopmanagersindex van Nevi over mei laat aanhoudende groei zien, maar er zijn signalen dat veel bestellingen defensief zijn geplaatst. RaboResearch-econoom Yorick Cramer waarschuwt dat een substantieel deel van de plus bestaat uit voorraadopbouw en dat de verbetering daardoor kwetsbaar blijft. Veel sectoren blijven last houden van hogere kosten; energievretende bedrijven en de chemiesector ondervinden nog druk en nemen soms zelfs maatregelen zoals banenverlies. Daarnaast zorgen Amerikaanse invoerheffingen op staal en aluminium, Europese beschermingsmaatregelen en Chinese tegenreacties voor extra onzekerheid.

Branchevereniging Koninklijke VEMW, vertegenwoordigd door Hans Grünfeld, erkent de indrukwekkende cijfers maar benadrukt dat dit geen duurzame omslag betekent. Europese fabrikanten winnen tijdelijk marktaandeel doordat leveringen uit Azië en het Midden-Oosten haperen, maar Nederland kampt volgens hem met structureel hogere energiekosten en hevige concurrentie uit Azië, mede gevoed door staatssteun en prijsdumping. Bovendien zet de veranderde gasvoorziening — minder uit de Golfstaten en meer import uit de VS — Europa op een kostenachterstand ten opzichte van Amerika, waar gasprijzen substantieel lager zijn.

Kortom: de productie maakt een sterke korte termijn-impuls door, vooral dankzij chipgerelateerde orders en hamsteren wegens geopolitieke onrust, maar onderliggende problemen en onzekerheden blijven groot, waardoor het herstel voorlopig niet als structureel kan worden bestempeld.