Irati Beltrán Hernández maakt kankermedicatie zonder bijwerkingen
In dit artikel:
Irati Beltrán Hernández, een Spaanse biotechnologe die twaalf jaar geleden naar Nederland kwam voor een master aan de Universiteit Utrecht, ontwikkelt samen met collega Sebas Pronk een nieuwe kankertherapie onder de naam Lumox. Haar motivatie ontstond op haar negentiende toen haar toenmalige vriend de ziekte doormaakte; die ervaring leidde haar naar onderzoek in geneesmiddeleninnovatie en uiteindelijk naar promotieonderzoek naar een gerichte behandeling voor tumoren in keel-, mond-, neusholte en lippen.
Hun aanpak verschilt van conventionele chemo en bestraling doordat het twee veiligheidslagen combineert. Het middel richt zich heel selectief op de tumor en is verder niet toxisch in het lichaam; pas wanneer het ter plaatse wordt geactiveerd met een speciaal rood licht, werkt het therapeutisch. Dit voorkomt algemene bijwerkingen zoals misselijkheid en haaruitval. Ook omzeilen ze een veelvoorkomend nadeel van bestaande fotodynamische therapieën: overgevoeligheid voor zonlicht. Bij Lumox wordt alleen de tumor lichtgevoelig gemaakt, niet de rest van het lichaam. Omdat hoofd‑ en halskankers vaak lastig te opereren zijn zonder spraak- of ademhalingsschade en omdat die plekken goed verlicht kunnen worden, is dat de eerste focus van het bedrijf.
Technologisch is het project vergevorderd, maar de volgende stap—dierproeven, klinische tests op mensen, autorisatie en opschaling van productie—vergt veel meer kapitaal. Lumox heeft subsidies van KWF, NWO en Biotech Booster, maar zoekt nog ongeveer 20 miljoen euro om de klinische fase in te gaan. De oprichters onderhandelen met Nederlandse investeerders en genieten steeds meer van het ondernemerschap nu de therapie vorm krijgt. Beltrán Hernández wil het ontwikkeltraject liefst zonder tussenkomst van een groot farmabedrijf doorlopen, zodat zij zelf kunnen bepalen wie de behandeling uiteindelijk krijgt: "Ik hoop uiteindelijk dat het ons lukt om, zonder tussenkomst van een bigpharmabedrijf, zelf de verschillende fases te doorlopen."