Jens van Tricht: 'Ik ben een activist, dus ik geloof in een betere wereld'

In dit artikel:

Jens van Tricht (1969), oprichter van het mannenemancipatieplatform Emancipator, reageert gemengd op de publieke verontwaardiging na de moord op Lisa uit Abcoude: blij dat mannen zich uitspreken, maar bezorgd dat aandachtsgolven zoals bij MeToo en de zaak The Voice of Holland weer wegebben terwijl geweld tegen vrouwen aanhoudt. Vanuit het kantoor van Emancipator in Amsterdam-Oost legt Van Tricht uit dat het probleem diep geworteld is in hoe jongens worden opgevoed: mannelijkheid als sociaal construct dat empathie, kwetsbaarheid en zorgzaamheid wegdrukt en geweld als toegestane manier om status te herstellen.

Zijn persoonlijke ontwikkeling illustreert dat proces. Opgegroeid in een traditioneel huishouden, veranderde Van Tricht’s blik toen hij in zijn studententijd in Amsterdam in aanraking kwam met feminisme en genderstudies. Dat leidde tot zijn jarenlange inzet: Emancipator werkt binnen het internationale MenEngage-netwerk, verzorgt workshops voor bedrijven zoals Heineken en ABN Amro, en promoot betrokken vaderschap en rolverruiming in zorg en onderwijs. Van Tricht schreef onder meer Waarom feminisme goed is voor mannen (2019), heruitgegeven in 2023 als Wat voor man wil jij zijn?.

Centrale stelling van Van Tricht is dat niet mannen op zich het probleem zijn, maar de geconsumeerde mannelijkheid: culturele normen die mannen macht en privileges geven maar hen ook kwetsbaar maken zodra status en werk wegvallen. Hij wijst op economische ongelijkheid (mannen bezitten veruit het grootste deel van de rijkdom en verdienen gemiddeld meer) en tegelijk een grotere kwetsbaarheid bij crises: eenzaamheid, verslaving en geweld zijn volgens hem deels het gevolg van een gebrek aan emotionele opvoeding. Statistieken en trends (zoals dat veel plegers mannen zijn en dat een groot deel van vrouwen ooit fysiek of seksueel geweld ervaart) onderstrepen voor hem de urgentie.

Van Tricht benoemt ook de maatschappelijke voedingsbodem: normalisering van seksisme in media en cultuur — voorbeelden zijn tv-programma’s en reacties van machtige mannen — en het gevaar van online radicale gemeenschappen (de ‘manosphere’) waarin haat tegen vrouwen en steeds conservatievere mannelijkheid wordt gepromoot. Hij waarschuwt dat influencers die een simplistische heroïsche mannelijkheid aanprijzen (Andrew Tate, Jordan Peterson als voorbeelden) jonge mannen een gevaarlijk voorbeeld geven in een tijd van geopolitieke rolmodellen die autoritair succes tonen.

Voor oplossingen pleit Van Tricht voor een integrale aanpak op meerdere niveaus: individuele weerbaarheid en emotionele ontwikkeling van jongens, betrokkenheid van gewone mannen als rolmodel, ondernemingen die cultuurverandering doorvoeren en structurele beleidsmaatregelen. Hij noemt gendermainstreaming (zoals Amsterdam dat wil invoeren), verlenging van vaderschapsverlof, betaalbare opvang en een minister voor gendergelijkheid en geweldspreventie als voorbeelden van institutionele stappen. Ook wijst hij op het belang van blijvende financiering en langerlopende programma’s; het Nationaal Actieprogramma tegen seksueel geweld liep volgens hem te snel af.

Persoonlijk leeft Van Tricht zijn idealen deels voor in een samengesteld meeroudergezin: hij is bonusvader en primaire verzorger op bepaalde dagen, en wil zijn kinderen ruimte geven buiten traditionele hokjes van mannelijkheid en vrouwelijkheid. Emancipator ziet hij als een motor van bewustwording, maar hij benadrukt dat langdurige culturele en institutionele veranderingen nodig zijn om structureel geweld tegen vrouwen te verminderen.