Joost Derks: Waarom koning dollar zo lastig van de troon te stoten is

In dit artikel:

De Amerikaanse dollar blijft veruit de belangrijkste munt ter wereld. Hij is betrokken bij 89 procent van alle valutatransacties, tegenover 28,9 procent voor de euro en circa 17 procent voor de yen. Ook in officiële valutareserves heeft de dollar een dominante positie, al is zijn aandeel sinds rond de eeuwwisseling gedaald van ongeveer 70 naar 56,8 procent. De euro is goed voor 20 procent.

De dollar nam in de twintigste eeuw de rol over van het Britse pond, nadat twee wereldoorlogen de Britse machtspositie hadden verzwakt. Tijdens de Bretton Woods-conferentie in 1944 werd de dollar de ankermunt, gekoppeld aan goud. Ook nadat de Verenigde Staten die koppeling in 1971 beëindigden, bleef de munt dominant doordat handelaren, banken en beleggers eraan gewend waren geraakt.

China, Rusland en andere opkomende landen willen de afhankelijkheid van de dollar verminderen, maar een overtuigend alternatief ontbreekt. Een gezamenlijke BRICS-munt is vastgelopen, mede door India’s vrees voor schade aan de handelsrelatie met de VS. China probeert de renminbi internationaler te maken via eigen betaalsystemen en afspraken om onder meer olie in renminbi af te rekenen, maar de munt vertegenwoordigt nog geen 2 procent van de wereldwijde reserves.

Een munt kan de dollar alleen opvolgen als het land beschikt over diepe, liquide kapitaalmarkten, sterke instituties, een betrouwbare rechtsstaat en een volledig inwisselbare munt. Volgens Joost Derks, valutaspecialist bij iBanFirst en auteur van de column, verloopt zo’n machtswisseling bovendien zeer langzaam. Het is daarom onzeker of de dollar tijdens het leven van huidige lezers van zijn troon wordt gestoten.