Jos van de Kerkhof (Visa) over vertrouwen in een betaalwereld die onzichtbaar wordt

In dit artikel:

Vertrouwen is volgens Jos van de Kerkhof, Country Manager van Visa Nederland, de basis van alle toekomstige betaalinnovaties. Naarmate betalen voor consumenten vrijwel onzichtbaar wordt, moet achter de schermen steeds meer betrouwbaar en veilig functioneren. Visa besprak dit thema onlangs, naast onder meer AI-agents, blockchain, digitale wallets, geopolitiek en nieuwe generaties consumenten, tijdens een bijeenkomst in San Diego.

Een belangrijk fundament is VisaNet, het wereldwijde betaalnetwerk dat volgens Van de Kerkhof al negentien jaar onafgebroken operationeel is. Het verwerkt dagelijks honderden miljoenen transacties en wordt voortdurend aangevallen. Ook tijdens de Russische inval in Oekraïne bleef het netwerk functioneren. Visa investeerde de afgelopen vijf jaar 11 miljard euro in technologie en digitale weerbaarheid. Doordat onderdelen van het systeem grotendeels onafhankelijk van elkaar werken, kan het netwerk blijven draaien als een component uitvalt.

Visa testte zijn beveiliging bovendien met Claude Mythos Preview, een krachtig AI-model van Anthropic dat zelfstandig softwarekwetsbaarheden kan opsporen en combineren tot aanvallen. De test wees uit dat Visa’s systemen bestand waren tegen deze mogelijkheden, maar bracht ook verbeterpunten aan het licht. Vooral de tijd om een gevonden lek te dichten wordt steeds belangrijker. Daarom maakte Visa zijn eigen Visa Vulnerability Agentic Harness openbaar en gratis beschikbaar. Een latere versie kan met verschillende AI-modellen werken en de periode tussen het vinden en verhelpen van kwetsbaarheden soms verkorten van weken tot uren.

Fraude blijft volgens Van de Kerkhof een voortdurend kat-en-muisspel. Niet alle fraude ontstaat door een technisch gehackte betaling: bij datingfraude bouwt een oplichter eerst langdurig vertrouwen op, waarna het slachtoffer zelf geld overmaakt. Visa probeert betalingen daarom te beoordelen aan de hand van gedragskenmerken, zoals de manier waarop iemand typt, swipet of een telefoon vasthoudt. De overname van de Israëlische specialist BioCatch voor 2,4 miljard dollar moet die analyse versterken. Tegelijk waarschuwt Van de Kerkhof voor te veel valse alarmen, omdat ook het weigeren van een legitieme betaling het vertrouwen schaadt.

De Europese dimensie speelt eveneens een rol. Van de Kerkhof ziet Wero, de Europese opvolger van iDEAL, niet als een kleine nieuwkomer: iDEAL is nu al goed voor ongeveer 70 procent van de Nederlandse onlinebetalingen. Op vragen over de afhankelijkheid van een Amerikaans bedrijf wijst hij op het Europese toezicht op Visa Europe door onder meer de ECB en DNB, een eigen Europese bestuursstructuur en aangekondigde investeringen van 500 miljoen euro in Europa. Visa wil bovendien een nieuw datacenter in de eurozone bouwen.

Sinds juli kunnen AI-agents via Visa betalen bij echte Europese webwinkels. Onder meer ING, Klarna en Revolut doen mee als kaartuitgever. Visa verwacht dat zogenoemde agentic commerce sterk groeit, omdat veel consumenten al AI gebruiken bij het winkelen. Voor consumenten blijft de bestaande Zero Liability-regel gelden: zij zijn niet aansprakelijk voor frauduleuze Visa-transacties en kunnen die laten terugdraaien. De aansprakelijkheid van een AI-agent en de betrokken bedrijven wordt nog verder uitgewerkt.

Ook stablecoins kunnen volgens Visa een grotere rol krijgen. Deze digitale munten, die doorgaans één op één aan bijvoorbeeld de dollar zijn gekoppeld, vertegenwoordigen inmiddels een markt van meer dan 300 miljard dollar. Ze kunnen nuttig zijn in landen met instabiele valuta en voor snelle internationale betalingen. Visa lanceerde daarom een platform waarmee banken en fintechbedrijven stablecoins kunnen uitgeven en beheren. Volgens Van de Kerkhof zal de toekomst van betalen er voor consumenten waarschijnlijk normaal uitzien: de betaling blijft eenvoudig, terwijl onder de motorkap steeds vaker AI en blockchaintechnologie worden gebruikt.