Koperprijs op record, maar diefstal van spoorkoper is drastisch afgenomen

In dit artikel:

Kabels, rails en bliksemafleiders zijn aantrekkelijke buit geworden door de hoge koperprijs, maar koperdiefstal op het Nederlandse spoor komt veel minder voor dan een decennium geleden: waar ProRail in 2011 nog 516 gevallen telde, staat de teller dit jaar op 64. Afgelopen weekend leidde een poging tot diefstal bij Zwolle tot ernstige verstoringen: een dader knipte zeven kabels door, werd aangehouden en veroorzaakte volgens ProRail forse schade bij het spoorwegknooppunt dat het noordoosten met de Randstad verbindt. Die actie zorgde voor meer dan driehonderd uur aan vertragingen.

De toegenomen waarde van koper — dit jaar ongeveer 30% gestegen en op recordniveau — wordt versterkt door groeiende vraag voor elektrificatie, datacenters en toepassingen rond AI. Om diefstal tegen te gaan werkt ProRail sinds 2011 samen met Justitie, het Openbaar Ministerie en de metaalbranche. Maatregelen omvatten een verbod voor handelaren om spoorkoper aan te nemen, identificatieplicht bij schroothandelaren, infraroodcamera’s, bewegingsmelders, hekken, nachtelijke surveillances en het markeren van leidingen met DNA-spray. Op sommige locaties is vervanging door aluminium mogelijk, maar koper blijft op veel plekken onmisbaar vanwege zijn superieure geleiding.

ProRail wijst erop dat de diefstallen miljoenen per jaar kosten aan herstel en economische schade en dat daders zichzelf in levensgevaar brengen. Zwolle wordt momenteel als hotspot gezien; daar worden extra data-analyse, camera’s en controles ingezet. Het Openbaar Ministerie betrekt de maatschappelijke schade in vervolgingen en kan bij zeer grote gevolgen zwaardere straffen eisen.