Kunst: Danh Vo wil de tegenstellingen in de wereld laten zien
In dit artikel:
“Ik ben geboren onder een gelukkig gesternte,” zegt Danh Vo (1975) over het internationale succes dat hem de afgelopen jaren heeft gebracht. Na een bescheiden presentatie in het Stedelijk Museum in 2008 keert hij nu terug en krijgt hij de hele kelderruimte toegewezen om een nieuwe tentoonstelling samen te stellen. De omvang van de ruimte maakte hem aanvankelijk nerveus, maar hij werkte drie weken met een team timmerlieden ter plaatse om de installatie te construeren — Vo werkt zonder voorafgaande tekeningen of maquettes en bepaalt de compositie in de tentoonstellingsruimte zelf, vanuit een overtuiging dat sculptuur en ruimte een directe relatie met het lichaam aangaan.
De expositie is een samengaan van objecten, teksten, foto’s en opvallend veel bloemen. Vo onderzoekt thema’s als macht, kwetsbaarheid en de manier waarop persoonlijke identiteiten verstrengeld raken met de grote geschiedenis. Hoewel zijn eigen levensverhaal — geboren in Vietnam rond het einde van de oorlog, later gevlucht met zijn familie in een zelfgemaakt bootje en opgegroeid in Denemarken — een belangrijke voedingsbodem vormt, is de tentoonstelling niet louter autobiografisch. Zijn werk nodigt bezoekers uit zelf betekenis te construeren: persoonlijke herinneringen en historische fragmenten glijden in elkaar over zonder dwingende verklaringen.
Typisch voor Vo is het gebruik van alledaagse voorwerpen met gelaagde betekenissen: een Dupont-aansteker en het Rolex-horloge van zijn vader krijgt museumstatus in een vitrine en transformeert zo tot kunstobject met extra betekenislagen. Oude religieuze beelden en klassieke fragmenten zijn vaak gebroken gepresenteerd; die beschadiging laat zien hoe schoonheid en verleiding dicht bij geweld kunnen liggen. De vele verse bloemen en fotografieën van bloemen verwijzen eveneens naar dubbelzinnigheid — naast schoonheid tonen ze ook economische ongelijkheid en arbeidsrealiteit.
Een concreet voorbeeld van die maatschappelijke insteek is zijn relatie met een goedkope Vietnamese bloemenzaak naast zijn atelier. Nadat hij de eigenares, die lange dagen werkte en werd geconfronteerd met herhaalde huurverhogingen, ontmoette, besloot hij haar zaak onder zijn hoede te nemen. Zijn recente ervaring als tuinier op het platteland deed hem bovendien anders kijken naar duurzaamheid: mensen met minder middelen blijken vaak inventiever en zuiniger in het gebruik van middelen, een tegenstelling die hij in zijn werk wil blootleggen.
Vo gebruikt ook gevonden fotomateriaal: een serie zwart-witfoto’s van Vietnamese mannen, gemaakt door een Amerikaanse etnograaf die tijdens de oorlog in Vietnam werkte, illustreert hoe culturele betekenissen kunnen verschillen. Hij noemt zichzelf vaak gelukkig met de toevallige vondsten die bij hem terechtkomen. Politieke of moraliserende boodschappen zoekt hij bewust niet: Vo verzet zich tegen kunst die pretendeert een brug te slaan naar een betere wereld en wil liever de tegenstellingen tonen die onze realiteit vormen, zodat bezoekers zelf de juiste vragen gaan stellen.