Lage waterstanden drijven prijzen elektriciteit op

In dit artikel:

De historisch lage waterstanden van afgelopen maand drukken de elektriciteitsproductie in Europa en zorgen voor hogere stroomprijzen. Volgens een analyse van energiedataplatform Profiteia ligt de gemiddelde day-aheadprijs in Nederland nu ongeveer 5 procent hoger dan bij normale rivierstanden, goed voor zo’n 5 euro extra per megawattuur voor consumenten.

De oorzaak ligt bij de manier waarop elektriciteits- en kerncentrales langs rivieren worden gekoeld. Bij langdurige droogte en hitte warmt rivierwater sneller op, terwijl centrales slechts beperkt koelwater mogen onttrekken en lozen om schade aan flora en fauna te voorkomen. Daardoor moeten centrales soms minder produceren of zelfs tijdelijk stilleggen. Klimaatrisicospecialist Thibault Laconde noemt dit een ‘hitzeflaute’, het zomerse equivalent van een dunkelflaute.

Vooral in Frankrijk en Zwitserland hadden centrales daar last van. EDF zette half juli drie Franse kerncentrales uit omdat ze anders te veel warm water in de Garonne, Rhône en Maas zouden lozen. In Zwitserland werd de Beznau-centrale al eerder stilgelegd om de Aare niet verder op te warmen. Ook de Rijn, Loire en Rhône stonden deze maand uitzonderlijk laag.

In Nederland zijn de meeste centrales beter beschermd tegen dit probleem doordat ze aan zout water, kanalen of meren liggen. De Clauscentrale aan de Maas schakelde tijdens de laatste hittegolf wel over op een andere koelmethode, en de centrale aan de Amer was in onderhoud. Toch werkt de Europese elektriciteitsmarkt zo verweven dat minder productie elders ook hier hogere prijzen veroorzaakt. Energie-expert Jan Willem Zwang verwacht dat de prijzen komende week bij aanhoudende hitte nog verder kunnen oplopen. Meer opslagcapaciteit, vooral batterijen, zou zulke schokken beter kunnen opvangen.