Liefdesmarkt draait: singles zijn swipen beu en willen weer echte ontmoetingen

In dit artikel:

Steeds meer singles lijken genoeg te hebben van datingapps en het eindeloze swipen. In restaurant LE:EN in Utrecht komen ongeveer honderd alleenstaanden van 20 tot 40 jaar bijeen voor een avond van Tortelen, een datingconcept van de 33-jarige Abderrahman ‘Ab’ El Fellah. Voor 27 euro doen ze in wisselende koppels mee aan zeven spellen, van vragen over relaties en seks tot opdrachten waarbij samenwerking centraal staat. Zo moeten deelnemers elkaar op een laagdrempelige, maar soms ook spannende manier leren kennen. Alles gebeurt met voorafgaande toestemming; wie liever rustig begint, kan kiezen voor minder persoonlijke vragen.

Volgens deelnemers zijn ze ‘swipemoe’ en verlangen ze naar echter contact. Justin, een 33-jarige bezoeker, zegt dat Tinder voor hem al jaren niet meer werkt. Bij fysieke ontmoetingen is de sfeer volgens hem chaotischer en minder gladgestreken, maar kunnen mensen wel een echte connectie maken. Ook El Fellah ziet een belangrijk verschil met apps: mensen voelen zich tijdens een ontmoeting minder vrij om elkaar zomaar te negeren. Op datingapps komt ghosting – plotseling niet meer reageren – veel voor. Relatiewetenschapper Janneke Schokkenbroek van de Erasmus Universiteit Rotterdam verwijst naar onderzoek waaruit blijkt dat ongeveer 85 procent van de gebruikers dit heeft meegemaakt. Die ervaring draagt bij aan de groeiende datingmoeheid.

De terugloop is ook zichtbaar bij de grote apps. Tinder verloor vorig jaar 4 procent omzet en het aantal maandelijkse gebruikers daalde in negen maanden van 9,3 naar 8,5 miljoen. Bumble verloor 11,5 procent van zijn betalende klanten en schrapte onlangs juist het kenmerk dat de app vrouwvriendelijk moest maken: vrouwen hoefden niet langer als eerste contact te leggen. Beide bedrijven proberen gebruikers met behulp van kunstmatige intelligentie aantrekkelijkere profielen te geven en zo de neergang te keren. Volgens Schokkenbroek is het verrassingseffect van swipen na veertien jaar verdwenen. Bovendien weten veel gebruikers dat apps er financieel belang bij hebben hen zo lang mogelijk binnen de applicatie te houden.

Naast Tortelen ontstaan daarom in Nederland steeds meer fysieke alternatieven, zoals Café Crush, Checkmates en Plus één. El Fellah organiseert met Tortelen inmiddels bijna dagelijks avonden in elf steden, voor onder meer hetero-, homo-, lesbische en queerdoelgroepen. Hij stopte met zijn baan in de zorg om zich volledig op het concept te richten. In tegenstelling tot speeddaten, waarbij deelnemers in korte gesprekken steeds opnieuw tegenover iemand zitten, gebruikt Tortelen spel en samenwerking om spanning en creativiteit toe te voegen. Deelnemers worden niet vooraf aan elkaar gekoppeld en moeten zelf ontdekken wie bij hen past.

Soms wijkt Tortelen wel af van dat uitgangspunt. Een avond voor mensen met een kinderwens trok zoveel belangstelling dat El Fellah die toch organiseerde. Hij vindt dat mensen zich niet te veel moeten vastleggen op kenmerken, omdat liefde ook kan ontstaan met iemand die niet aan alle vooraf bepaalde voorwaarden voldoet. Inmiddels is er zelfs een ‘tortelbaby’ geboren.

Bij Plus één nemen singles een bevriende single mee. Bingokaarten met opdrachten als het vinden van iemand die voor een marathon traint, helpen bezoekers het gesprek te beginnen. Ook moeten deelnemers met een slotje of sleutel het bijpassende duo zoeken. Oprichters Niam Evers en Eline Ellerbeck willen zo sociale drempels verlagen en hopen hun concept via organisatoren in meer steden uit te breiden. Na Amsterdam en Utrecht staat Rotterdam op de planning.

Volgens Schokkenbroek gaat de ontwikkeling verder dan alleen onvrede over datingapps. Vooral jonge volwassenen en vrouwen lijken minder behoefte te hebben aan daten en seks. Het singlebestaan is voor veel vrouwen gemakkelijker en aantrekkelijker geworden, terwijl mensen later aan seks beginnen. Sommige onderzoekers spreken daarom van een seks- of relatierecessie. Schokkenbroek vermoedt dat jongeren eerst willen uitzoeken wie ze zelf zijn en pas daarna een partner zoeken. Tegelijk leggen ze de lat hoog en verwachten ze snel een perfecte klik. Daardoor krijgt een mogelijke relatie soms geen kans: na één ontmoeting concluderen mensen al dat het niet goed voelde, terwijl ze elkaar dan nog nauwelijks kennen. Nieuwsgierigheid en de bereidheid om elkaar langer te leren kennen zijn volgens haar belangrijker dan directie perfectie.

El Fellah ziet bovendien een moreel dilemma. Zijn evenementen zijn, net als datingapps, een bedrijf dat profiteert van mensen die liefde of gezelschap zoeken. Een geslaagde relatie kan betekenen dat een klant niet meer terugkomt, terwijl eenzame mensen steeds opnieuw kaartjes kunnen kopen. Daarom biedt hij ondersteuning van een liefdescoach of therapeut aan en hanteert hij lagere prijzen voor mensen met weinig inkomen. Zelf doet El Fellah niet mee aan zijn eigen avonden: hij is polyamoureus en gebruikt daarvoor liever gespecialiseerde apps, zoals Feeld. Tortelen richt zich vooral op mensen die een meer traditionele relatie zoeken.