Liefhebbers weten precies waarom vinyl in de lift zit

In dit artikel:

Voor steeds meer muziekliefhebbers is vinyl veel meer dan een ouderwetse geluidsdrager. De geïnterviewden verzamelen platen vanwege het tastbare karakter, de zoektocht naar zeldzame muziek en de persoonlijke verhalen die aan een exemplaar kunnen kleven. Waar streaming vooral snelle toegang biedt, staat een platenkast voor bezit, identiteit en bewuster luisteren.

Een dj die ooit op de middelbare school zijn eerste plaat kocht met geld dat eigenlijk voor de bus bedoeld was, bezit inmiddels bijna tienduizend exemplaren. Zijn collectie omvat onder meer hiphop, funk, disco, Surinaamse en Caribische muziek, reggae en dance. Hij gebruikt zijn platen intensief en ziet krassen en gekraak als onderdeel van de charme. Omdat Def Rhymz’ hit “Schudden” destijds niet op vinyl verscheen, liet hij er met toestemming van het label zelf een plaat van persen. Later sloot hij zich aan bij het collectief Zwarte Liefde, dat feesten organiseert waar uitsluitend vinyl wordt gedraaid. Tijdens het Haarlem Vinyl Festival draait het collectief onder meer met Extince.

Voor Mario Marini kreeg muziek na een ernstig verkeersongeluk een grotere plaats in zijn leven. Zeven jaar geleden liep hij onderweg naar een dj-optreden twee hersenbloedingen en een schedelbreuk op. Na een jaar revalideren besloot hij zijn passie serieuzer te volgen. Inmiddels draait hij als dj en heeft hij een eigen platenwinkel bij Paak Vinyl Bar in Nijmegen. Zijn belangstelling voor vinyl ontstond ongeveer vijftien jaar geleden, toen hij op feesten muziek hoorde die niet online te vinden was. Het speuren in platenzaken en op beurzen brengt hem volgens hem bij muziek die algoritmes over het hoofd zien.

Een andere verzamelaar stapte rond haar twintigste over van cd’s op vinyl. Zij waardeert fysieke muziek net zoals een boek in de kast boven een e-reader: een plaat is voor haar een tijdcapsule en kan bovendien anders klinken dan de digitale versie. Samen met haar vriend heeft ze een grote collectie; een deel staat nog in Australië, waar hij vandaan komt. Ze koopt graag bij platenzaken en concerten, omdat die aankopen verbonden zijn aan een plek of herinnering. Op beurzen zoekt ze liever niet doelgericht, maar laat ze zich verrassen.

De organisator van het Haarlem Vinyl Festival ontdekte tijdens de coronaperiode dat ook zijn vijftienjarige dochter vinyl kocht. Dat inspireerde hem tot een festival over de hele vinylcultuur, met naast concerten ook een platenbeurs, luistersessies, films, exposities en gesprekken. Zijn eigen liefde voor platen begon in Sneek, waar hij als kind wekelijks de Top 40 en nieuwe releases bij de lokale platenzaak bekeek. Livealbums vormden voor hem een venster op een grotere wereld en leidden uiteindelijk naar een loopbaan in de muziekindustrie. Hij beschouwt platenverzamelingen als een soort museale collectie: de keuzes weerspiegelen iemands achtergrond en identiteit.

Ook de organisatoren van Record Planet en de Mega Record & CD Fair zien dat jongeren vinyl opnieuw ontdekken. Volgens hen is streaming te vergelijken met een bibliotheek, terwijl een platenkast een persoonlijke collectie vormt. De tweedehandsmarkt maakt het mogelijk om al met een klein budget te beginnen. Een plaat kan tientallen jaren van eigenaar wisselen en telkens opnieuw betekenis krijgen. Zo kocht een van hen een originele Braziliaanse persing uit 1970, hetzelfde geboortejaar als hijzelf. Niet de financiële waarde, maar het lange verhaal van die plaat maakt de aankoop bijzonder. De verschillende verzamelaars benadrukken daarmee dezelfde kracht van vinyl: het verbindt muziek, herinneringen, generaties en mensen.