Maarten Inghels' spel met schijn en wezen

In dit artikel:

Maarten Inghels (1988), Vlaamse schrijver en beeldend kunstenaar, publiceerde recent Hannibal & Gideon — een compact, meeslepend boek over een denkbeeldige Alpenoversteek met een olifant, geschreven in de traditie van het absurde en het surreële. Het vertrekpunt is historische beeldspraak: Inghels laat zich inspireren door Hannibal, die met olifanten de Alpen doorkruiste, maar zijn versie is primair een product van verbeelding. Hoewel het avontuur in het boek zich grotendeels in zijn hoofd afspeelt, zorgde Inghels er wel voor dat er een echt dier — Gideon — aan het project verbonden werd; een privépark in Zuid-Frankrijk leende hem de olifant toen de Antwerpse zoo weigerde.

Inghels woont antikraak in een voormalige turnzaal in Antwerpen en balanceert in zijn werk graag op de scheidslijn tussen werkelijkheid en fictie. Hij benadrukt dat hij geen fantast is: wat hij in zijn praktijk presenteert heeft volgens hem roots in de werkelijkheid, maar hij zoekt bewust naar hoe fictie en realiteit elkaar ondermijnen en versterken. Die speelruimte voedt ook zijn artistieke praktijk: naast het schrijven maakt hij beeldend werk met conceptuele inslag, zoals The invisible route (stadskaarten om onzichtbaar te blijven voor camerabewaking) en World Cup of Trees (een publiek kunstproject waarin inheemse en uitheemse bomen elkaar “tegenkomen” op een voetbalveld). Voor Inghels is het ook duidelijk dat beeldende kunst economisch vaak beter beloond wordt dan literatuur — een tekening kan duizenden euro’s opbrengen, een boek kost de lezer twintig à vijfentwintig euro.

Een belangrijk motief achter zijn behoefte om zich terug te trekken in de bergen was niet alleen esthetisch maar ook persoonlijk: drie jaar geleden publiceerde hij Het mirakel van België over de meesteroplichter Piet van Haut. Na verschijning werd hij, zijn partner en hun dochtertje door Van Haut geïntimideerd en bedreigd. Wat aanvankelijk als een mythische, gewaagde figuur leek, bleek volgens Inghels te zijn uitgegroeid tot een gevaarlijke, narcistische oplichter met tientallen schuilidentiteiten. De dreiging — stalkende telefoontjes, opduiken tijdens optredens, doodsbedreigingen richting zijn gezin — dreef hem uiteindelijk naar de hoge bergen, waar gsm-bereik afwezig is en hij rust kon vinden.

Inghels’ biografische achtergrond verklaart deels zijn drijfveren: opgegroeid in een arbeidersgezin zonder veel boeken, maar zelf vroegaan lees- en schrijfvruchtbaar, begon hij al als tiener op podia te performen om zijn teksten te testen en aansluiting te vinden. Hij koestert kinderlijke verbeeldingskracht — deels ingegeven door het ouderschap van een vierjarige dochter — en verzet zich tegen het idee dat die fantasie afgeleerd zou moeten worden.

Hannibal & Gideon maakt slim gebruik van die dubbelzinnigheid tussen echt en fictief; lezers speuren meteen naar bewijs op Instagram, en de combinatie van persoonlijke kwetsbaarheid (de confrontatie met Van Haut) en speelse verbeelding (de olifantenmythe) geeft het boek extra zwaarte. Inghels opereert in een Belgische traditie die het surreële omarmt, en zijn werk nodigt uit om steeds opnieuw te twijfelen: is het allemaal verzonnen — of deels toch echt?