Marriël van der Most maakt de blauwe enveloppen van de fiscus: 'Ik vind het heel erg als mensen mij baas noemen'

In dit artikel:

Marriël van der Most (1981) leidt sinds 2018 Koninklijke Van der Most, het familiebedrijf uit Heerde dat van een traditionele enveloppenproducent is veranderd in een landelijke totaalleverancier van communicatie. Het bedrijf telt ongeveer vierhonderd medewerkers, heeft acht vestigingen en is ook stevig actief in Duitsland.

Van der Most groeide op tussen de papierrollen en drukmachines van het bedrijf, dat in 1904 werd opgericht. Toch moest ze van haar vader eerst haar eigen weg vinden. Ze werkte onder meer als stewardess, had een evenementenbedrijf en woonde twaalf jaar in Amsterdam. In 2013 keerde ze terug als accountmanager. Haar vader droeg zijn aandelen over aan zijn drie kinderen; Van der Most bezit het meerderheidsbelang, terwijl haar broer en zus mede-eigenaar zijn. Haar vader werkt nog dagelijks in het bedrijf, onder meer aan facturen en betalingen.

De opvolging leidde zes jaar geleden tot een ernstig familieconflict. Van der Most wilde de onderneming ingrijpend vernieuwen, terwijl haar oom en achterneef een andere koers voorstonden. De samenwerking escaleerde en de familieleden spreken elkaar inmiddels niet meer. Van der Most zegt dat moeilijke beslissingen nodig waren om het bedrijf toekomstbestendig te maken. Toen zij aantrad, kwam 80 procent van de omzet uit enveloppen; inmiddels is dat nog 30 procent. De overige omzet komt uit andere producten en diensten rond communicatie.

De onderneming produceert jaarlijks tussen de 1,1 en 1,3 miljard enveloppen, waarvan ongeveer de helft naar Duitsland gaat. In Nederland levert Van der Most jaarlijks circa 160 miljoen enveloppen aan de Belastingdienst. Volgens Van der Most neemt de behoefte aan fysieke post niet zo snel af als vaak wordt gedacht. Wettelijke verplichtingen, de toeslagenaffaire, coronapost en de problemen rond box 3 zorgden juist voor extra post. Bovendien is naar schatting 30 procent van de bevolking niet of niet langer voldoende digitaal vaardig, terwijl phishing het vertrouwen in digitale communicatie aantast. Zij verwacht dat het bedrijf de komende 25 jaar ongeveer een miljard enveloppen per jaar kan blijven maken en heeft daarom vier nieuwe machines aangeschaft, van elk twee miljoen euro.

Van der Most verwerpt ook het beeld dat papier per definitie slechter is voor het milieu dan digitale communicatie. Het bedrijf gebruikt volgens haar uitsluitend Europees papier uit beheerde bossen en recyclet de vezels tot zeven keer. Ook ziet zij productie dichtbij de klant als voordeel: papier is gevoelig voor vocht en temperatuur en veel opdrachten moeten snel worden geleverd.

Een belangrijk verbeterpunt is de leverbetrouwbaarheid. Van der Most staat er naar eigen zeggen om bekend dat ze persoonlijk vaak te laat komt en dat klanten soms te lang op hun bestelling wachten, het zogenoemde ‘Van der Most-kwartiertje’. Omdat de onderneming maatwerk levert en het productieproces ambachtelijk blijft, zijn vertragingen soms onvermijdelijk. Toch moet in 2029 98 procent van de leveringen op tijd zijn.

In haar management kiest Van der Most voor aanwezigheid op de werkvloer. Medewerkers mogen maximaal één dag per week thuiswerken, omdat zij vindt dat collega’s elkaar op kantoor beter leren kennen en van elkaar leren. Ze leidt het bedrijf samen met haar broer, zus en een team dat urgente zaken opvangt wanneer zij afwezig is. Daardoor probeert ze ruimte te houden voor haar partner en haar twee kinderen, van negen en vier jaar.

Een recente maand in Hawaï met haar gezin kreeg extra betekenis nadat twee vrouwen uit haar omgeving rond hun veertigste overleden. Een van hen had een duur medicijn nodig om langer bij haar kinderen te kunnen zijn. Dat maakte Van der Most ervan bewust dat ze niet moet wachten met belangrijke wensen. Ze wil daarom om het jaar een verre reis met haar kinderen maken.

Van der Most beschrijft zichzelf als zelfstandig en vasthoudend. In haar jeugd was ze een fanatieke gabber en gebruikte ze soms drugs, maar na een relatie met een verslaafde besloot ze daarmee te stoppen. Ook vertelt ze over een traumatische ervaring waarbij ze na een incident op Parkpop drie dagen onterecht werd vastgehouden en van geweld tegen een agent werd beschuldigd. Sindsdien is ze extra alert en wil ze zelf de regie houden.

De komende tien jaar wil ze Koninklijke Van der Most wendbaar houden en voorbereiden op de volgende generatie. Rond haar 55ste overweegt ze een andere rol, bijvoorbeeld in de jeugdzorg. Hoewel haar werk en ouderschap veel van haar vragen, ziet ze de aankoop van een familiehuis in het noorden van Nederland als een mijlpaal en een beloning voor het harde werken.