Meta en 29 staten naar de rechter in grootste test van jeugd-socialemediazaken

In dit artikel:

Meta Platforms begint woensdag in een federale rechtbank in Oakland, Californië, aan een naar verwachting zeven weken durend proces tegen een coalitie van Amerikaanse staten. Colorado, Kentucky, Californië en New Jersey beschuldigen het bedrijf ervan Facebook en Instagram bewust zo te hebben ontworpen dat kinderen en tieners eraan verslaafd raken. Volgens de aanklagers misleidde Meta consumenten bovendien over de veiligheid van zijn platforms. In een zaak namens 29 staten wordt het bedrijf ook verweten dat het onrechtmatig gegevens van kinderen verzamelde en gebruikte, in strijd met federale privacywetgeving.

De juryselectie start woensdag; de openingspleidooien staan gepland voor 18 augustus. Meta-topman Mark Zuckerberg en Instagram-directeur Adam Mosseri zullen naar verwachting getuigen. De staten eisen mogelijk grote schadevergoedingen, hoewel zij geen bedrag hebben genoemd. Meta stelt dat de totale financiële gevolgen van de rechtszaken kunnen oplopen tot 1,4 biljoen dollar, bijna gelijk aan de beurswaarde van het bedrijf. Daarnaast vragen de aanklagers om landelijke aanpassingen, zoals leeftijdscontroles, het schrappen van eindeloos scrollen en meldingen, strikte tijdslimieten voor jonge gebruikers en algoritmen die welzijn zwaarder laten wegen dan betrokkenheid. Ook willen zij dat Meta algoritmen en AI-modellen verwijdert die met gegevens van kinderen zijn ontwikkeld.

Meta ontkent de beschuldigingen en zegt juist jarenlang in de veiligheid van jongeren te hebben geïnvesteerd. Het bedrijf betoogt onder meer dat het consumenten niet kan hebben misleid over ‘socialemediaverslaving’, omdat die geen erkende psychiatrische aandoening is. De rechtszaak volgt op een multistatenonderzoek dat in 2023 tot de aanklacht leidde, mede na onthullingen van klokkenluider Frances Haugen. Zij stelde in 2021 dat Meta wist dat zijn producten jongeren konden schaden, maar verbeteringen achterwege liet vanwege commerciële belangen.

De zaak geldt als een belangrijk moment voor de aansprakelijkheid van socialemediabedrijven. Meta verloor recent al andere zaken: een rechter in New Mexico beval het bedrijf vorige week 567 miljoen dollar te betalen en zijn platforms aan te passen wegens het aanwakkeren van een geestelijkegezondheidscrisis onder kinderen. Maandag mislukte bovendien Meta’s poging om het proces uit te stellen en duizenden vergelijkbare zaken stil te leggen.

Rechter Yvonne Gonzalez Rogers behandelt de zaak en zal naar verwachting na afronding in oktober uitspraak doen. Zij gebruikt daarbij een zelden ingezet adviserende jury, die specifieke vragen beantwoordt maar waarvan zij het oordeel mag negeren. De procedure maakt deel uit van duizenden federale en Californische rechtszaken tegen Meta en andere grote socialemediabedrijven over de gevolgen van hun producten voor jongeren.