Meta voor de rechter in New Mexico; mogelijk ingrepen bij Facebook en meer
In dit artikel:
Maandag begint in Santa Fe (New Mexico) een rechtszaak tegen Meta Platforms die mogelijk ingrijpende veranderingen afdwingt voor Facebook, Instagram en WhatsApp binnen de staat. De zaak is aangespannen door procureur-generaal Raúl Torrez (Democraat). Hij beschuldigt Meta ervan zijn producten zó te ontwerpen dat ze verslavend zijn voor jongeren en onvoldoende bescherming bieden tegen seksuele uitbuiting, en wil zowel miljarden dollars aan schadevergoeding als gerechtelijke bevelen die de platforms fundamenteel aanpassen.
Centraal staat of Meta’s gedrag onder de New Mexico-wet kwalificeert als een “openbare hinder” — een juridische maatstaf waarmee de rechtbank maatregelen kan opleggen om activiteiten te stoppen die de gezondheid en veiligheid van de gemeenschap onredelijk schaden. Als de rechter (Bryan Biedscheid) dit oordeel velt, kan dat leiden tot verplichtingen zoals leeftijdsverificatie, aanpassing van algoritmes om kwaliteitscontent voor minderjarigen te bevorderen, en het uitschakelen van autoplay en eindeloos scrollen voor jongeren.
Dit proces is de tweede fase van de zaak: in maart oordeelde een jury al dat Meta de consumentenbeschermingswet van New Mexico heeft overtreden en kende $375 miljoen toe. Torrez wil nu de omvang en monetaire waarde van de vermeende schade over mogelijk tien tot vijftien jaar bepalen. Volgens gerechtelijke stukken zal zijn kantoor mogelijk miljarden extra eisen, inclusief een door Meta geciteerde eis van $3,7 miljard om een 15-jarig geestelijke-gezondheidsplan te financieren — een verzoek dat Meta betwist omdat het volgens het bedrijf zou betekenen dat het verantwoordelijk wordt gehouden voor alle geestelijke gezondheidszorg onder tieners, ongeacht de oorzaak.
Meta voert verweer dat het al veel maatregelen heeft genomen om jonge gebruikers te beschermen en dat veel van de gevraagde veranderingen technisch onuitvoerbaar zijn of juridische bezwaren oproepen — de onderneming waarschuwt zelfs dat sommige mandaten hen kunnen dwingen zich uit de staat terug te trekken. Verder betwist Meta dat er wetenschappelijk bewijs is dat sociale media rechtstreeks mentale gezondheidsproblemen veroorzaken, en stelt dat er geen schending is van een openbaar recht die de public-nuisance-claim zou rechtvaardigen.
De zaak van New Mexico maakt deel uit van een bredere golf rechtszaken in de VS waarin overheden en schooldistricten via het concept “openbare hinder” proberen platforms collectief aansprakelijk te stellen; meer dan veertig staten en ruim 1.300 schooldistricten voeren vergelijkbare procedures of onderzoeken. Juridische experts wijzen erop dat de openbare-hinderwet in het verleden al werd ingezet tegen uiteenlopende industrieën (tabak, opioïden, klimaatgeschillen, vapen) om gedragsveranderingen en financiële compensatie af te dwingen.
Aandachtspunt blijft de mogelijke precedentwerking: een veroordeling die leidt tot bindingen op techniek en productontwerp in één staat kan andere aanklachten versterken en beleidsdiscussies over de regulering van sociale media voor jongeren verder aanwakkeren. Meta heeft intussen ook beleggers gewaarschuwd dat juridische en regelgevende druk in de VS en de EU een “aanzienlijke impact” kan hebben op haar bedrijfsvoering en resultaten.