Meta wil plots bodemprocedure in tijdlijnenzaak, Bits of Freedom ontstemd

In dit artikel:

Sinds begin dit jaar kunnen Nederlandse gebruikers van Facebook en Instagram weer kiezen tussen een persoonlijk samengestelde tijdlijn en één die Meta via algoritmes bepaalt. Die wijziging kwam voort uit een conflict tussen de digitalerechtenorganisatie Bits of Freedom en Meta, maar de strijd is nog niet voorbij: Meta wil de kern van de zaak uiteindelijk in een bodemprocedure laten uitmaken.

Maandag voerde Meta bij het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep vooral procedurele bezwaren aan en liet de inhoudelijke discussie voor een volledige behandeling aan de bodemprocedure. Bits of Freedom was verrast en teleurgesteld: de organisatie had zich op een inhoudelijke zitting voorbereid en vreest dat Metas tactiek de zaak onnodig langer en veel duurder maakt voor de kleine stichting.

Achtergrond van het geschil is dat de algoritmische tijdlijn van Meta content selecteert op basis van kijk- en leesgedrag, waardoor gebruikers steeds meer van dezelfde onderwerpen (ook politiek beladen of emotionele content) te zien krijgen. Meta heeft er commercieel belang bij gebruikers langer geboeid te houden om advertenties te kunnen verkopen. Bits of Freedom startte vorig jaar een spoedprocedure bij de voorzieningenrechter wegens de naderende Tweede Kamerverkiezingen; die rechter oordeelde in oktober grotendeels in het voordeel van Bits of Freedom en stelde dat Meta de Europese Digital Services Act overtrad door de keuze voor een niet-algoritmische tijdlijn onvindbaar te maken. Meta kreeg toen tijd voor aanpassingen, die inmiddels zijn doorgevoerd.

Metas voorkeur voor een bodemprocedure betekent dat een definitief oordeel door een rechtbank zal volgen, iets wat volgens het bedrijf past bij een nieuwe wet. Voor Bits of Freedom en andere Europese rechtenorganisaties is het nadelig omdat er dan voorlopig geen eenduidige Nederlandse uitspraak is om op te steunen. Aan het einde van de zitting toonden partijen zich bereid om over de resterende procedurele punten te proberen te schikken; ze kregen een week om dat te regelen.