'Mkb onvoldoende voorbereid op sabotageacties vanuit Rusland'

woensdag, 18 februari 2026 (13:34) - Het Financieele Dagblad

In dit artikel:

Experts waarschuwen dat Nederlandse kleine en middelgrote ondernemingen onvoldoende zijn voorbereid op sabotage door buitenlandse actoren, met name Rusland. Inlichtingenspecialisten zoals Koen Aartsma (Clingendael) en Michel Rademaker (The Hague Center for Strategic Studies) zeggen tegen het FD dat veel mkb’ers veiligheid in het fysieke domein onderschatten en nog niet in een bewustwordingsfase zitten. Aartsma zegt dat Rusland er niet per se op uit is het belangrijkste doel te raken, maar “íéts te kunnen raken” om te destabiliseren.

De MIVD spreekt in zijn jaarverslag van een reële dreiging en noemt herhaaldelijk staatsgebonden sabotage als risico. In Europa zijn al meerdere voorbeelden van ernstige incidenten: afgelopen jaar werden in Duitsland mannen veroordeeld voor plannen van aanslagen op vitale infrastructuur, Polen doet onderzoek naar vermoedelijke sabotage-acties, en er zijn signalen van verdachte activiteit rond elektriciteitskabels onder de Noordzee. Tijdens de NAVO-top in Den Haag vorig jaar deden zich spoorverstoring voor waarbij sabotage niet uitgesloten kon worden.

Niet alleen directe doelwitten lopen gevaar; veel mkb-bedrijven zijn slecht bestand tegen gevolgen van aanvallen op vitale infrastructuur. Oud-commandant Dick Berlijn wijst erop dat bedrijven deel uitmaken van cruciale supplychains, zodat één verstoring snel doorwerkt. Voorbeeld: de chipleveringen aan Nexperia vanuit China veroorzaakten vorig jaar al grote problemen in de auto-industrie nadat exportbeperkingen werden ingesteld. Ook een niet-saboterende grootschalige stroomstoring in Spanje liet zien hoe ingrijpend de gevolgen kunnen zijn voor transport en internet.

Onderzoek van de Universiteit van Amsterdam benadrukt die kwetsbaarheid: meer dan de helft van de onderzochte bedrijven houdt bij stroomuitval slechts een halve dag stand, en ongeveer een vijfde heeft geen enkele voorzorgsmaatregel getroffen. Rademaker en anderen merken dat veel ondernemers de middelen missen om alle risico’s af te dekken; sommige accepteren simpelweg verlies bij langdurige uitval.

MKB Nederland bestrijdt dat het onderwerp onvoldoende leeft en zegt ondernemers al te informeren; de organisatie pleit verder voor een overheidssubsidie om kleine bedrijven te helpen hun weerbaarheid te versterken. Experts blijven echter aandringen op meer bewustzijn en concrete maatregelen: betere risicoanalyse, continuïteitsplannen, alternatieve toeleveranciers en basale fysieke en digitale beveiliging om keteneffecten te beperken.