Moeten kinderen onder de 16 helemaal worden geweerd van sociale media?

In dit artikel:

In een dubbelinterview verschillen ontwikkelingspsycholoog Steven Pont en psycholoog, statisticus en socialemediaonderzoeker Gilles Dutilh van mening over een wettelijke leeftijdsgrens voor sociale media. Ze willen allebei kinderen beschermen, maar verschillen over de vraag wie als eerste moet worden begrensd: het kind of de platforms.

Pont vindt extra bescherming noodzakelijk omdat de impulscontrole van jonge kinderen nog in ontwikkeling is. Volwassenen moeten hen daarom aanvankelijk helpen omgaan met digitale risico’s, een proces dat hij ‘coregulatie’ noemt. Een wettelijke leeftijdsgrens kan volgens hem een maatschappelijke norm stellen, net als bij alcohol. Zo’n grens voorkomt niet alle overtredingen, maar maakt duidelijk dat sociale media op jonge leeftijd niet zonder meer bedoeld zijn voor kinderen. Pont wil kinderen niet van de digitale wereld afsluiten, maar vindt dat zij pas zelfstandig toegang moeten krijgen nadat ze hebben geleerd met de risico’s om te gaan. Hij wijst er bovendien op dat cyberpesten online ook de veilige omgeving thuis binnendringt en voor een groot publiek zichtbaar kan worden.

Dutilh betwijfelt of een leeftijdsgrens de juiste oplossing is. Problemen als slaapgebrek, afleiding, verslavend gebruik, cyberpesten en grooming hebben volgens hem verschillende oorzaken en vragen dus om verschillende maatregelen. Een leeftijdsgrens kan sommige kinderen schadelijke inhoud besparen, maar beperkt tegelijk de toegang van jongeren tot informatie, communicatie en mogelijkheden om zich te uiten. Leeftijdsverificatie zou bovendien de privacy en gegevensveiligheid van alle gebruikers kunnen aantasten en een instantie tussen burgers en hun online uitingen plaatsen.

Volgens Dutilh blijft ook het commerciële verdienmodel van platforms zoals Meta buiten schot. Zolang bedrijven verdienen aan de aandacht en gegevens van gebruikers, blijft de prikkel bestaan om mensen zo lang mogelijk vast te houden. Hij pleit daarom voor strengere handhaving van regels tegen verslavend platformontwerp, meer controle over aanbevelingen en de mogelijkheid om een niet-gepersonaliseerde tijdlijn te kiezen. Die optie bestaat op Facebook en Instagram al op grond van de Europese Digital Services Act (DSA). In juli 2026 oordeelde de Europese Commissie voorlopig dat Meta de DSA mogelijk schendt met onder meer gepersonaliseerde aanbevelingen, automatisch afspelen en pushmeldingen.

Dutilh wil daarnaast open sociale netwerken waarin gebruikers makkelijker tussen platforms kunnen communiceren, zodat mensen niet al hun contacten verliezen wanneer ze een dienst verlaten. Pont erkent dat het ontwerp van platforms riskant gedrag kan versterken, bijvoorbeeld wanneer jongeren voor extreme stunts veel likes krijgen, maar vindt maatregelen voor kinderen op korte termijn noodzakelijk. Dutilh denkt dat de platforms zelf wel degelijk sneller kunnen worden aangepakt. Beiden streven uiteindelijk naar een gezondere digitale omgeving; hun verschil draait vooral om de prioriteit: directe bescherming van kinderen of eerst structurele regulering van sociale media.