Na tien jaar nieuwe Schijf van Vijf: veel minder vlees en meer peulvruchten

In dit artikel:

Het Voedingscentrum heeft de Schijf van Vijf voor het eerst in tien jaar grondig herzien, met nadruk op minder vlees en meer plantaardige eiwitten. De richtlijn, bedoeld als voedselkompas voor gezonde en milieuvriendelijke keuzes in Nederland, is aangepast na recent advies van de Gezondheidsraad en een nieuwe doorberekening samen met het RIVM.

Belangrijkste wijzigingen: de aanbevolen vleesconsumptie daalt van 500 naar 300 gram per week, waarvan maximaal 100 gram rood vlees. Peulvruchten worden sterk gepromoot: volwassenen van 18–50 jaar krijgen nu het advies om ongeveer 250 gram per week te eten (voorheen minimaal 120 gram). Ook kaas moet teruggedrongen worden, van 40 naar 20 gram per dag, waarbij wordt aanbevolen af te wisselen met zuivelvervangers verrijkt met bijvoorbeeld calcium en vitamine D.

De Schijf blijft producten met te veel zout, suiker of verzadigd vet uitsluiten en bevat aangepaste aanbevelingen per leeftijd, geslacht en dieet. De update komt mede door zorg over volksgezondheid en milieu: ruim 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes en ongeveer een derde van de klimaatimpact is gekoppeld aan voedselproductie (broeikasgassen, land- en watergebruik).

Het Voedingscentrum waarschuwt dat het voor consumenten lastig is in de supermarkt: “80% van wat je in de supermarkt vindt, valt niet in de Schijf van Vijf”, zegt directeur Petra Verhoef. Zij ziet kansen voor supermarkten om gezondere schappen te stimuleren, maar erkent dat dat omzetrisico’s kan meebrengen. Enkele ketens hebben afgesproken de Schijf zichtbaarder in winkels te presenteren; effectmetingen moeten uitwijzen of dat koopgedrag verandert.

Verder noemt het Voedingscentrum beleidsmaatregelen nuttig, zoals een suikertaks en het kritisch bekijken van kwantumkortingen die consumenten aanzetten tot meer aankopen. Onderzoek van SEO wijst uit dat een kwart van die kortingen in Nederland op ongezonde producten zit.