Nadav Kander legt de mens in al z'n fragiele pracht vast

In dit artikel:

De in Londen gevestigde fotograaf Nadav Kander krijgt dit najaar een grote tentoonstelling in Foam in Amsterdam. Zijn werk omvat portretten van bekende personen als Barack Obama, koning Charles en Keira Knightley, maar ook foto’s van onbekenden, landschappen, rivieren en bomen. Ondanks die uiteenlopende onderwerpen draait zijn fotografie volgens Kander steeds om dezelfde kern: schaduw, leegte, verstilling en schoonheid. Hij wil de kwetsbaarheid van het menselijk bestaan zichtbaar maken en een sfeer oproepen waarin mensen kunnen ademen en nadenken.

Kander verzet zich tegen een al te lieflijke uitleg van zijn werk. Hij ziet duisternis en lijden als wezenlijke onderdelen van het leven, maar benadrukt dat die alleen zichtbaar worden in contrast met licht en schoonheid. Zijn foto’s moeten daarom zowel rust als ongemak oproepen.

In Foam is onder meer zijn bijna twintig jaar oude serie over de Chinese Yangtze te zien. De rivier, enorme infrastructurele werken en kleine menselijke figuren laten zien hoe nietig menselijk streven is tegenover de tijd en de natuur. Kander gebruikt de Yangtze niet om een geografisch verslag te maken, maar als beeld voor de menselijke conditie.

Ook wordt de serie Dust getoond, die hij maakte bij voormalige Sovjet-kernproeflocaties aan de grens van Rusland en Kazachstan. De verlaten gebieden zijn getekend door de gevolgen van atoombomtests. Voor het eerst neemt Kander in deze reeks een foto op van een overleden meisje in formaldehyde, afkomstig uit een onderzoeksinstituut in Semipalatinsk, een regio waar nog altijd veel aangeboren afwijkingen voorkomen. Het beeld onderstreept volgens hem de verschrikking van menselijke vernietiging.

Bij zijn portretten kijkt Kander niet naar de publieke reputatie van de geportretteerde, maar naar het gezicht en de sfeer die hij kan creëren. Daardoor verschijnen beroemdheden in een onverwachte, soms donkere rol. Voor hem verschillen portretten en landschappen daarin nauwelijks: als een persoon of plek geen sfeer oproept, maakt hij geen foto. Hij hoopt werk te maken dat mensen gezelschap houdt en hen helpt zichzelf beter te begrijpen in een wereld die voortdurend opgewektheid lijkt te verlangen.