Nederlands onbekendste meesteroplichter maakte over de hele wereld slachtoffers
In dit artikel:
Mijn moeder was lid van de Russische tsarenfamilie — zo begint één van de vele verzinsels van Rob Jacob, een 66‑jarige meesteroplichter uit Nijmegen die decennialang slachtoffers over de hele wereld maakte. Jacob fabriceerde identiteit en status: jurist, psychiater, arts, lid van de Romanovs, diverse adellijke titels en militaire rangen. Volgens de podcast De Ware Jacob (Dagblad van het Noorden), door Jan Westera en Colin Mooijman, hield hij zich schuil in landen als Cambodja, Singapore, Zuid‑Afrika, België, Nieuw‑Zeeland, Monaco en Australië, en trok hij miljoenen los met steeds fantasierijkere verhalen. In 2002 werd hij bij verstek veroordeeld tot 3,5 jaar cel en een boete van €1 mln.
De makers volgen Jacob tot op Bali, waar hij op de vlucht slaat en eind 2025 weer in Nederland opduikt. Daar probeert hij opnieuw te bedriegen: hij biedt zich aan bij Stadsherstel in Amsterdam als vermeende baron die een grachtenpand koopt en een grote gift wil doen, en vraagt ook om woonruimte. De podcast toont hoe hij zich telkens een nieuwe achtergrond aanmeet en met een indrukwekkend acteertalent vertrouwen wint.
De Ware Jacob heeft sterke kanten: slachtoffers komen aan het woord — onder wie een vrouw uit Phnom Penh die hem tonnen gaf en nog steeds gelooft in zijn emoties — en de makers proberen niet alleen wie Jacob bedrogen heeft te reconstrueren, maar ook te onderzoeken wat hem drijft. Familie en bekenden spreken over gebrek aan gewetensbezwaar, manische trekken en ondoorgrondelijkheid. Dat menselijke portret is de meerwaarde van de serie.
Tegelijk kent de podcast tekortkomingen. De presentatie bevat herhaling en zelfverheerlijking; Westera’s jarenlange fascinatie voor Jacob slaat soms om in overmatige zelfreflectie. Daarnaast laat de serie een belangrijk actuele factor liggen: de rol van internet en digitale opsporing. Tegenwoordig bestaan er onder meer een ‘Wanted Rob Jacob’-website in Cambodja en andere online sporen die het voor iemand als Jacob moeilijker moeten maken om opnieuw een identiteit op te bouwen. De podcast had dit veld veel sterker kunnen belichten; ironisch genoeg was het programma zelf wél aanleiding voor Stadsherstel om terughoudender te zijn. De makers kondigen vervolgafleveringen aan als Jacob wordt getraceerd — de recensent rekent op een staartje.
Korter: Brian Moynihan (CEO Bank of America) is optimistisch dat AI banen meer zal ondersteunen dan vervangen. Presentator Rens de Jong start een serie over de verborgen worstelingen van ondernemers. Royce de Vries en Annemiek van Spanje onderzoeken juridisch de gevolgen van de vrijgegeven Epstein‑dossiers voor reputaties. En onderzoeker Chuck Eesley betoogt dat Amerikaanse handelsbeperkingen een vliegwiel voor Chinese chipinvesteringen zijn geweest, wat innovatie in China heeft gestimuleerd.