Nieuwe platformwet raakt ook de helpdesk en de boodschappenbezorger

In dit artikel:

Er is opvallend weinig belangstelling voor de internetconsultatie over de nieuwe Wet platformwerk: ruim een week na openstelling zijn er slechts twee reacties binnengekomen. Dat is opvallend laag vergeleken met de eerder fel bediscussieerde, inmiddels ingetrokken zzp-verduidelijkingswet. De conceptwet is bedoeld om een Europese richtlijn om te zetten die platformwerkers beter moet beschermen tegen onderbetaling en andere misstanden.

Volgens arbeidsrechtspecialisten Jaap van Slooten en Marko Jovović is het wetsvoorstel echter veel breder dan alleen bezorgplatforms of app-werkers. Het kan ook gevolgen hebben voor bijvoorbeeld uitzendbureaus, IT-helpdesks, taxicentrales en supermarktbezorgdiensten, zolang arbeid via digitale systemen wordt georganiseerd en werknemers door algoritmes worden gevolgd of aangestuurd. Voor bedrijven die met zzp’ers werken, kan de wet het makkelijker maken om een arbeidsrelatie als dienstverband te laten aanmerken: als een zelfstandige stelt feitelijk werknemer te zijn, moet de opdrachtgever het tegendeel bewijzen.

Nieuw is ook dat niet alleen de werkende zelf, maar ook de Arbeidsinspectie op dat rechtsvermoeden kan terugvallen. Daardoor kan handhaving van bijvoorbeeld het minimumloon sneller verlopen, zonder eerst een rechter te hoeven inschakelen. Tegelijk krijgen bedrijven meer administratieve plichten: zij moeten transparant zijn over hun algoritmen en gegevens delen met werknemers, vakbonden, de Belastingdienst en een nog aan te wijzen autoriteit. Vakbonden krijgen bovendien recht op toegang tot een intern communicatiekanaal voor platformwerkers, wat volgens Van Slooten hun organiseringsmacht vergroot. Volgens de deskundigen is de wet daarmee niet alleen relevant voor platforms, maar mogelijk een voorproefje van bredere regels voor algoritmisch werkbeheer in het hele bedrijfsleven.