Nieuwe voorzitter Novo Nordisk krijgt 'carte blanche' na bestuursopschoning

In dit artikel:

Een interne machtsverschuiving bij Novo Nordisk heeft de Novo Nordisk Foundation ongekende invloed gegeven en voor onrust bij beleggers gezorgd. Deze week verwijderde de stichting, die ongeveer 77% van de stemgerechtigde aandelen bezit, de voorzitter van de raad van bestuur en meerdere onafhankelijke bestuurders omdat zij naar oordeel te traag hebben gereageerd op de terugval in de belangrijke Amerikaanse markt. Lars Rebien Sørensen — voormalig topman van Novo Nordisk — werd benoemd tot voorzitter van zowel de stichting als de raad van bestuur, een dubbelfunctie die nieuw is in de geschiedenis van het bedrijf. Sørensen zegt dat hij 2–3 jaar zal aanblijven.

De ingreep komt terwijl Novo Nordisk, ooit Europa’s meest waardevolle onderneming dankzij het obesitasmedicijn Wegovy, te maken kreeg met vertraagde groei en sterke concurrentie van het Amerikaanse Eli Lilly. Productie‑ en positioneringsfouten in de VS en het verlies van first‑mover-voordeel hebben marktaandeel en beleggersvertrouwen aangetast. Sinds een piek in 2024 is het aandeel diep gedaald; na de bestuurswijziging verloor het nog eens circa 5%.

CEO Mike Doustdar, in juli aangesteld, staat onder druk en voert een omvangrijk herstructureringsprogramma uit met onder meer het schrappen van ongeveer 9.000 banen en kostenverlagingen. De marktreactie op de herstructurering was deels positief, maar het zwaard van kritiek hangt vooral boven de governance: waarnemers vinden de concentratie van macht bij de stichting en de gecombineerde voorzitterspost problematisch voor de onafhankelijkheid van de raad en het “armlengte”-principe waarmee de stichting zich op papier afficheert.

Diverse deskundigen en belangenorganisaties reageren uiteenlopend. Sommige beleggers verwelkomen strakker toezicht omdat de raad volgens hen strategische misstappen beging — zoals onvoldoende productiecapaciteit bij de Wegovy-lancering en onderschatting van kopieermiddelen op de Amerikaanse markt. Anderen, waaronder de Deense Aandeelhoudersvereniging, dringen aan op snel herstel van onafhankelijk bestuur en willen binnen 18 maanden een onafhankelijke voorzitter.

De situatie fungeert als proef voor het Deense stichtings-eigendomsmodel dat ook bij bedrijven als Maersk en Carlsberg wordt toegepast: kan een dominante stichting ingrijpen zonder de bestuurscultuur en het management op lange termijn te ondermijnen? Die vraag blijft centraal staan terwijl Novo Nordisk probeert marktaandeel en vertrouwen te herstellen.